Eskişehir’in Mihalıççık ilçesinde yer alan Yunus Emre Külliyesi, Türk tasavvuf şiirinin en önemli isimlerinden Yunus Emre Hazretleri’nin tarihi ve manevi yolculuğuna ev sahipliği yapıyor. Bölgede yürütülen tarihi incelemeler ve kayıtlar, Yunus Emre’nin naaşının yaşanan çeşitli olaylar ve fiziki şartlar nedeniyle tarih süreç içerisinde üç ayrı kabre nakledildiğini gösteriyor.
İlk Mezar: Yangınlar ve Antropolojik Tespitle Gelen Gerçek
Yunus Emre’nin ilk kabri, yaşadığı evin ve dergâhının içerisinde bulunuyordu. 1921 yılındaki Yunan işgali sırasında yakılan ve sonrasında köylüler tarafından onarılan dergâh, yanı başından geçen trenden çıkan kıvılcım nedeniyle ikinci kez yangın tehlikesi atlattı. 1947 yılında mezarda yapılan kazı çalışmalarında Yunus Emre Hazretleri’nin naaşına ulaşıldı. İskelet bütünlüğünü koruduğu belirlenen naaş üzerinde gerçekleştirilen antropolojik incelemelerde, kemik yapısının dönemin Türkmen yapısına uyduğu kesinleşti ve naaş bir sandukaya konularak geçici olarak yerine yerleştirildi.
İkinci Mezar: Anıt Çeşme ve Anma Törenlerinin Başlangıcı
1947 yılındaki tespitlerin ardından anıt çeşme ve mezar yapımı tamamlanarak Yunus Emre Hazretleri’nin naaşı 1949 yılında mahşeri bir kalabalık eşliğinde ikinci mezarına nakledildi. 6 Mayıs tarihlerinde düzenlenen Yunus Emre Anma ve Hıdırellez Törenleri, 1958 yılından itibaren bu noktada resmi olarak gerçekleştirilmeye başlandı.
Üçüncü Mezar: İzdiham Nedeniyle Selçuklu Mimarisine Nakil
Her yıl 6 Mayıs’ta düzenlenen anma törenlerinde oluşan yoğun ziyaretçi akını ve yaşanan izdiham sebebiyle alanın büyütülmesi kararı alındı. Yürütülen çalışmaların tamamlanmasıyla Yunus Emre Hazretleri’nin naaşı, 24 Mayıs 1970 tarihinde günümüzde de ziyaret edilen üçüncü mezarına nakledildi. Selçuklu mimarisi tarzında inşa edilen sekiz sütunlu, yayvan kubbeli, sütunlar arası kemerli ve etrafı açık olan bu kabrin mermer kaplamalarında Rumi-palmet motif işlemeli sekizgen tasarım tercih edildi. Kabrin sekiz sütunlu mimari yapısının ise cennetin sekiz kapısını temsil ettiği belirtiliyor.
