Sürücüleri doğrudan ilgilendiren Karayolları Trafik Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. TBMM’de kabul edilerek yasalaşan yasal düzenlemelerle birlikte, yollardaki kural ihlallerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Yapılan yeni güncellemeler, tehlikeli sürüşten sahte plakaya, alkollü araç kullanımından takograf zorunluluğuna kadar çok sayıda başlıkta hem para cezalarını yükseltiyor hem de ehliyete el koyma ve iptal şartlarını ağırlaştırıyor.
Sahte ve Okunmaz Plaka Cezaları
Mevzuatın en çok ses getiren maddelerinden biri, araç kimliğini gizlemeye çalışanlara yönelik oldu. Denetimlerden kaçmak amacıyla plakayı bilerek okunamaz hale getirenlere 140 bin TL, bunun bir yıl içinde tekrarı halinde ise her seferinde 280 bin TL ceza ve trafikten men yaptırımı uygulanacak. Benzer şekilde, sahte plaka veya başka araca ait plaka kullananlara 140 bin TL ceza kesilecek, ehliyete 30 gün el konulacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek. Söz konusu ağır kusurun yinelenmesi durumunda ödenecek meblağ 280 bin TL’ye çıkacak; ayrıca fiil Türk Ceza Kanunu kapsamında “resmi belgede sahtecilik” suçunu da oluşturacak. Kayıt dışı araç kullanımını engellemek amacıyla, tescil belgesi ve plaka olmadan trafiğe çıkanlara verilen ceza 46 bin TL’ye çıkarıldı.
Ehliyet İptali ve Geri Alma Koşulları
Yürürlüğe giren kanunla beraber sürücü belgesini korumak çok daha zor bir hale geldi. Alınan kararlara göre, birçok ağır ihlalde sürücü belgelerine el koyma süreleri uzatıldı ve tekrar eden ihlallerde ehliyet iptali yolu açıldı. Sürücülere belgelerinin iade edilebilmesi için biriken idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması zorunlu olacak. Ayrıca, 5 yıl içinde ikinci kez ağır ihlal nedeniyle ehliyeti geri alınanların belgeleri iptal edilebilecek. Trafikten men edilen kişilerin ehliyet iadesi psikoteknik değerlendirme şartına bağlanırken, iptal edilen ehliyet için yeniden kursa gitme ve sınav şartı getirildi.
Alkol, Uyuşturucu ve Dur İhtarı
Trafikteki en büyük katliam nedenlerinden olan madde kullanımı, en sert cezalarla karşılık buluyor. Yasal sınır olan 0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara verilen ceza 25 bin TL’ye yükseltildi. Aynı hataya ikinci defa düşenlere 50 bin TL, üçüncü ve üzeri ihlallerde 150 bin TL ceza uygulanacak. Eğer sürücü, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücülere 150 bin TL ceza verilecek ve ehliyetleri iptal edilecek. Kontrol noktalarında ölçüm yaptırmayı reddedenlere de 150 bin TL ceza kesilecek ve ehliyetleri 5 yıl süreyle geri alınacak. Kolluk kuvvetlerinin denetiminde “dur” ihtarına uymayarak kaçanlara 200 bin TL ceza uygulanacak; sürücü belgesi 60 gün geri alınacak ve araç 60 gün trafikten men edilecek.
Tehlikeli Sürüş ve Makas Atma
Başkalarının canını hiçe sayan agresif şoförlere yönelik yaptırımlar da ciddi oranda artırıldı. Otobanlarda ardı ardına şerit değiştirerek (makas) trafiği tehlikeye atanlara, otoyolda veya bölünmüş yolda ters yönde araç kullananlara 90 bin TL ceza verilecek. Kural tanımaz sürücülerin ehliyetleri 60 gün geri alınacak, araçları 30 gün trafikten men edilecek. Yol verme kavgalarında trafikte başka aracı saldırı amacıyla ısrarla takip eden veya araçtan inen sürücülere 180 bin TL ceza uygulanacak. Ek olarak, drift ve benzeri akrobatik hareketlerle araç kullananlara 46 bin TL ceza, 60 gün ehliyete el koyma ve 60 gün trafikten men yaptırımı getirildi.
Ticari Araçlar ve Takograf Kuralları
Yeni düzenleme sadece binek otomobilleri değil, ağır vasıta ve yolcu taşıyan ticari araçları da kapsıyor. Güvenliği sağlamak adına, yük taşımacılığı yapan ve belirli yolcu taşımacılığı araçlarında takograf ve hız sınırlayıcı zorunluluğu genişletildi. Araçlarında takograf bulundurmayan veya kullanmayanlara 75 bin TL ceza kesilecek; taksimetre bulundurmayan taksilere 46 bin TL ceza uygulanacak. Cihazlara müdahale edilip yanlış veri ürettirmek yasaklanırken, denetimler veri tabanı üzerinden de yapılabilecek. Kaçak taşımacılıkla mücadele kapsamında, ruhsatsız yolcu taşıyanlara 100 bin TL, ruhsatta belirtilen faaliyet dışında yolcu taşıyanlara 46 bin TL ceza öngörüldü. Ayrıca kırmızı ışık ihlallerinde kademeli ceza sistemi genişletilirken, tekrar eden ihlallerde ehliyet iptali yolu açıldı. Meclisten geçen yeni kanun, trafik güvenliğini artırma amacıyla para cezalarının yanı sıra ehliyete el koyma ve araç bağlama yaptırımlarını da önemli ölçüde ağırlaştırıyor.
