Milyonlarca çalışanın emeklilik hayallerini süsleyen Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulamasında köklü değişikliklere gidildi. 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte yıpranma payından yararlanacak meslek gruplarının listesi güncellendi. Ağır ve riskli koşullarda görev yapan personelin prim gün sayılarına ekleme yapılarak emeklilik yaşının düşürülmesi hedefleniyor. Yıpranma payı, ağır ve riskli mesleklerde çalışanların prim günlerini yılda 60, 90 veya 180 gün artırıyor ve emeklilik yaşını 5 yıla kadar erkene çekebiliyor. Söz konusu avantaj, çalışanların daha kısa sürede emekli maaşına kavuşmasını sağlıyor. Sağlık sektöründen sanayi kollarına kadar uzanan geniş yelpazede yüz binlerce çalışan yeni haktan faydalanabilecek.
Sistemin İşleyişi ve Prim Kazancı
Yıpranma payının temel mantığı, zorlu şartlarda harcanan emeğin karşılığını vermeye dayanıyor. Normal şartlarda bir çalışan yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payı olan mesleklerde sözü edilen süre risk grubuna göre yılda 60, 90 veya 180 gün artıyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı olan bir işte 12 ay çalıştığınızda SGK priminizi 360 gün yerine 450 gün olarak işliyor. Böylece sigortalı, fiili çalışmasından daha fazla gün kazanmış oluyor. Kazanılan ekstra günler, emeklilik için gereken prim gün sayısının daha hızlı dolmasına olanak tanıyor.
Emeklilik Yaşında Beş Yıla Varan İndirim
Uygulamanın en büyük artısı, sadece prim günüyle sınırlı kalmayıp yaş haddine de etki etmesi olarak biliniyor. Uygulama yalnızca prim gününü artırmakla kalmıyor, kazanılan ilave süre emeklilik yaş haddinden de düşüyor. Biriken süreler, emeklilik yaşını 5 yıla kadar erkene çekebiliyor. Çok ağır iş kollarında, özellikle madencilik gibi alanlarda söz konusu indirim 8 yıla kadar uzayabiliyor. Çalışanlar, hem prim gününü doldururken hem de yaş sınırını aşağı çekerek çifte avantaj sağlıyor.
Kapsama Yeni Giren Sektörler
2026 yılında yapılan düzenlemeyle yıpranma payı kapsamı genişledi ve birçok yeni iş kolu listeye eklendi. Çimento fabrikası çalışanları, alüminyum fabrikaları, dökümhane işçileri ve cam sanayi çalışanları da 2026 itibarıyla listeye dahil edildi. Sanayinin ağır yükünü çeken emekçiler, artık daha erken emeklilik hakkına sahip olacak. Sağlık sektöründeki bazı alanlar da daha güçlü bir şekilde listede yerini aldı. Düzenleme, iş sağlığı ve güvenliği açısından riskli bulunan sektörleri önceliklendiriyor.
Mevcut Hak Sahipleri ve Meslekler
Sistemin halihazırda kapsadığı meslek grupları da haklarını korumaya devam ediyor. Yıpranma payı kapsamındaki meslekler arasında gazeteciler, maden ve yeraltı işçileri, güvenlik güçleri, ağır sanayi çalışanları ve itfaiyeciler bulunuyor. Sarı basın kartı sahibi muhabirler ve basın çalışanları, görevlerinin zorluğu nedeniyle haktan yararlanıyor. Maden ve Yeraltı İşçileri ise yılda 180 gün, yani 6 ay ek primle en yüksek paya sahip grup olarak dikkat çekiyor. Asker, Polis, MİT mensupları ve Cezaevi infaz koruma memurları da güvenlik güçleri başlığı altında değerlendiriliyor. Ağır Sanayi kategorisinde demir-çelik fabrikası çalışanları ile asit üretimi gibi zehirli maddeyle çalışanlar yer alıyor. Yangın söndürme ekipleri olan itfaiyeciler de riskli meslek grubunda sayılıyor.
