Gıda güvenilirliğini teminat altına almak amacıyla hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu mart ayında güncellenerek yürürlüğe girdi. Alınan kararlar, işletmelerde sunulan gıdaların enerji değerlerinin paylaşılmasını ve yanıltıcı pazarlama ifadelerinin engellenmesini kapsıyor. Diğer düzenlemeye göre; çocuk psikolojisini sarsabilecek silah, kafatası, beyin, dudak veya göz gibi şekillerde gıda üretimi ve ambalajlanması tamamen yasaklandı. Ayrıca süt ürünlerinde ‘krema' ibaresinin kullanımı sınırlandırılırken, bitki çayı paketlerinde demleme usulünün açıkça belirtilmesi şart koşuldu. Sektör temsilcileri ile vatandaşların büyük kısmından destek gören uygulama, halk sağlığını koruma noktasında kritik bir eşik olarak kabul ediliyor.
Doğallık İfadelerine Kısıtlama
Piyasada sıklıkla rastlanan ‘yüzde 100 doğal', ‘en doğal' veya ‘hakiki' gibi iddialı tanımlamalar artık kullanılamayacak. Bir ürüne ‘doğal' denilebilmesi için hiçbir katkı maddesi barındırmaması gerekirken, ‘günlük' ibaresi sadece ömrü 24 saat olan besinlere verilecek. Ambalajlarda yer alan ‘taze sıkılmış' veya ‘fırından taze' yazıları kaldırılıyor. Aroma içeren paketlerde gerçek meyve resimlerinin kullanımı engellenirken, ‘aromalı' yazısının bulunması zorunlu tutuldu. Sanayi tipi gıdalarda ‘ev yapımı' ifadesine son verilirken, ‘peynirli' ya da ‘çilekli' benzeri beyanlar sadece ilgili hammadde hakikaten mevcutsa yazılabilecek.
Dijital Menüde Kalori Dönemi
Toplu yemek yenilen mekanlarda enerji bilgileri; pano, broşür, ekran veya karekod vasıtasıyla müşteriye aktarılacak. Karekod ile bilgilendirme yapılması durumunda işletmelerin ayrıca tüketiciyi bilgilendirmesi gerekecek, talep eden müşterilere ise bilgiler ayrıca sunulacak. Geçiş süreci kapsamında; ulusal zincirler 1 Temmuz tarihine kadar, üçten fazla şubesi olanlar 31 Aralık tarihine kadar uyum sağlamalıdır. Enerji değerlerinin beyanı noktasında ise 31 Aralık 2027'ye kadar mühlet tanındı. Sektör çalışanı Murat Deniz, müşterilerin alerjen risklerini ve gramajları bilmesinin büyük fayda sağlayacağını belirtti.
Denetim Mekanizması Devrede
Düzenleme toplumun farklı kesimlerinden olumlu geri dönüşler aldı. Hizmet sektörü görevlisi Feride Özbek, insanların ne tükettiğini bilmesinin en tabii hakkı olduğunu ifade ederken; Murat Demirtaş, sadeleşmenin bilhassa çocuklar üzerinde koruyucu etki yaratacağını savundu. Vatandaş Emine Yüzyılmaz, içeriklerin netleşmesinin sağlıklı seçimleri kolaylaştıracağını vurguladı. Mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmeler ‘Denetim Elinde' uygulaması, ‘Alo 174 Gıda Hattı' ve ‘WhatsApp' ihbar hattı üzerinden bildirilebilecek. Kuralları ihlal eden firmalara yönelik sıkı takip mekanizması işletilerek halk sağlığı korunmaya devam edilecek. Etiketlerdeki her detay titizlikle incelenerek aykırı durumlarda cezai işlemler anında tesis edilecektir. Böylece yanıltıcı reklamların önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
