Küresel hammadde piyasaları, Orta Doğu eksenindeki güvenlik kaygıları ve tedarik kesintisi telaşıyla beraber 2022 ortalarından itibaren görülen en sarsıcı sıçramaya bizzat sahne oldu. İlgili gerginlik neticesinde Brent petrol varil başına 112 dolar eşiğini geçerek rekor kırdı.
Diplomatik Restleşme Büyüyor
Pentagon birimlerinin İran hedeflerine dönük muhtemel taarruz planları hazırladığına dair Amerikan medyasında dolaşan iddialar, borsalardaki mevcut telaşı daha da tetikledi. Donald Trump, karşı tarafa tam 48 saatlik mühlet tanıyarak Hürmüz Boğazı güzergahının mutlak suretle ulaşıma açılmaması halinde stratejik tesislere operasyon yapılacağını deklare etti. Karşı cephe ise kendi tesislerine yönelecek saldırılara aynı misillemeyle cevap verileceğini açıkladı.
Piyasaya Müdahale Çabası
Tırmanan maliyetleri frenlemek maksadıyla ABD Hazine Bakanlığı, rakamları dengelemek adına birtakım ambargoları esnetme kararı aldı. Gevşetilen yaptırımlar sayesinde okyanuslarda bekleyen takriben 140 milyon varil ham maddenin pazara entegre edilmesi hedefleniyor. Hafta kapanışında cuma gününü 112,19 dolar bandında bitiren Brent petrolün yanında, WTI sınıfı ürün de 94,74 dolar seviyesine ulaştı. Küresel akaryakıt ticaretinin %20 civarındaki payı bahsi geçen geçitten sorunsuzca sağlanıyor.
Daralan Tedarik ve Önlemler
Fitch kurumu, kilit konumdaki boğazın uzun müddet kapalı kalması senaryosunda bedellerin hızla 120 dolara kadar fırlayabileceği bildirisini yayınladı. Günlük sevkiyatta yaşanacak 15 milyon varil miktarındaki azalma, en büyük risk maddesi sayılıyor. Uluslararası Enerji Ajansı, olası krize karşı sarfiyatın süratle düşürülmesini önerdi. Kurum; uzaktan mesai yöntemine geçilmesi, sürat sınırlarının indirilmesi, toplu taşımanın desteklenmesi ve araç paylaşımının yaygınlaştırılması gibi muhtelif tasarruf adımlarını evrensel kamuoyuyla paylaştı. Yaklaşık %9 oranındaki haftalık tırmanış ise mezkur jeopolitik belirsizliklerin pazara yansıyan doğrudan risk faturasıdır.
