Osmanlı Devleti döneminde Anadolu’daki idari yapı günümüzden oldukça farklıydı. O yıllarda bugünkü Türkiye toprakları üzerinde toplam 33 vilayet bulunuyordu. Bu vilayetlerden yalnızca 15’i, günümüzde Türkiye sınırları içinde yer alıyordu. İstanbul, Edirne, Bursa, Ankara, Sivas, Kastamonu, Trabzon, Aydın, Konya, Adana, Erzurum, Elazığ, Diyarbakır, Bitlis ve Van bu vilayetler arasındaydı. Zaman içerisinde bu 15 vilayetin sınırları yeniden şekillendi ve Cumhuriyet döneminde yapılan idari düzenlemelerle birlikte vilayet sayısı kademeli olarak artarak bugünkü 81 il yapısına ulaşıldı.
Türklerin Anadolu’ya yerleşmesinden Cumhuriyet’in ilanına kadar geçen uzun süreçte, bölgenin siyasi ve idari sınırları sık sık değişime uğradı. Özellikle 1900’lü yılların başında Osmanlı Devleti’nin Anadolu’daki idari yapısı, günümüz haritasından oldukça farklıydı. Ancak zamanla yapılan düzenlemeler sonucunda Osmanlı dönemindeki sınırlı sayıdaki vilayet, bugünkü il sisteminin temelini oluşturdu.
Osmanlı döneminde şehir ve vilayet isimleri incelendiğinde dikkat çekici bir kültürel çeşitlilik göze çarpar. İmparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle yerleşim yerleri Rumca, Ermenice, Arapça, Farsça ve Türkçe kökenli isimler taşıyordu. Bu isimlerden bazıları yüzyıllar boyunca değişmeden günümüze kadar ulaşırken, bazıları ise zamanla tamamen farklı adlarla anılmaya başlandı. Günümüzde hâlâ kullanılan pek çok il adı, Osmanlı döneminden miras kalan bu tarihsel geçmişin izlerini taşımaktadır.
İŞTE BAZI İLLERİN OSMANLI DÖNEMİNDEKİ İSİMLERİ:
- Adana: Erdena, Edene, Ezene, Azana
- Adıyaman: Hüsnü Mansur
- Afyonkarahisar: Karahisar, Karahisar-ı Sahib
- Ağrı: Şorbulak, Karakilise, Karaköse
- Amasya: Amasia
- Aksaray: Aksaray
- Ankara: Ancyra, Angora
- Antalya: Antaliye, Adalya
- Ardahan: Ardahan
- Artvin: Livane
- Aydın: Aydın
- Balıkesir: Karesi
- Bartın: Oniki Divan
- Batman: İluh
- Bilecik: Bilecik
- Bingöl: Çapakçur
- Bitlis: Bitlis
- Bolu: Bol Uluğ
- Burdur: Terkemiş
- Bursa: Hüdavendigâr
- Çanakkale: Kale-i Sultaniye
- Çankırı: Kengiri
- Çorum: Çorumlu
- Denizli: Tonguzlu
- Diyarbakır: Diyar-ı Bekir
- Düzce: Konsapa, Konurabad
- Edirne: Edrinus, Edrune, Edrina, Endriye, Edrene
- Elazığ: Mamurat al-Aziz, Elaziz
- Erzincan: Erzingan, Ezirgan
- Erzurum: Erzenü’r-Rum
- Eskişehir: Sultanönü
- Gaziantep: Ayntab
- Giresun: Kerasun
- Gümüşhane: Canca
- Hakkari: Çölemerik
- Hatay: Hattena
- Iğdır: Iğdır
- Isparta: Hamidabad
- İstanbul: Konstantinopolis, Konstantiniyye, Dersaadet, İslambol, Payitaht
- İzmir: İzmir
- Kahramanmaraş: Maraş
- Karabük: Safranbolu
- Karaman: Larende
- Kars: Kars
- Kastamonu: Kastamonu
- Kayseri: Kayseriyye
- Kırşehir: Kırşehir
- Kilis: Ekrad-ı Kilis
- Kırıkkale: Kırıkkilise
- Konya: Konya
- Kütahya: Germiyan İli
- Malatya: Melitene, Malatiyye, Vilayet-i Malatya
- Manisa: Saruhan, Mağnisa
- Mardin: Mardin
- Mersin: İçel
- Muğla: Menteşe
- Muş: Muş
- Nevşehir: Muşkara
- Niğde: Niğde
- Ordu: Bucak
- Osmaniye: Cebelibereket
- Rize: Rize
- Sakarya: Adapazarı
- Samsun: Amisos
- Siirt: Sgerd
- Sinop: Ceziretü’l-Uşşak, Sinap
- Sivas: Danişment İli, Eyalet-i Rum, Eyalet-i Sivas
- Şanlıurfa: Ruha, Orhay, Urfa
- Şırnak: Şirnah
- Tekirdağ: Tekfurdağı
- Tokat: Dokat, Darü’n-Nusret, Darü’n-Nasr
- Trabzon: Trabzon
- Tunceli: Dersim Livası, Dersim
- Uşak: Uşşak
- Van: Tuşba
- Yalova: Yalakabad
- Yozgat: Bozok
- Zonguldak: Zonguldak
