Eskişehir’in Beylikova ilçesinde 694 milyon tonluk Nadir Toprak Elementi (NTE) rezervi bulunması ilçeyi dünya çapında stratejik hale getirdi.

Selin Çelik


Eskişehirli Orta Doğu Madencilik Şirketi’nin Başkan Yardımcısı Cihat Sadıkoğlu, Eskişehir’in hammadde açısından oldukça zengin maden yataklarına sahip olduğun ifade etti. Sadıkoğlu, şunları kaydetti: “Başta bor ve manyezit olmak üzere ilde sepiyolit, mermer, kaolen, perlit, mika ve kum-çakıl gibi önemli hammadde kaynakları bulunmaktadır. Beyaz altın, denizköpüğü ve Eskişehir taşı gibi isimlerle de ifade edilen lületaşının da ticari olarak işlenebilir yatakları ülkemizde sadece Eskişehir’de bulunmaktadır. Eskişehir Organize Sanayi Bölgesinde madencilik sektöründe 75 firma faaliyet göstermekte olup yaklaşık 3 bin 800 çalışan bulunmaktadır. TÜİK 2020 yılı verilerine göre Eskişehir ili madencilik sektöründeki ihracat 39 milyon 316 bin 370 dolar, ithalat ise 4 milyon 725 bin 138 dolardır. Sektör ihracatının ilin toplam ihracatındaki payı ise yüzde 4,2’dir. Sektör, ilin ihracatındaki aldığı paya göre sıralamada 7. sırada.”


Çin’den sonra en büyük Beylikova 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, temmuz ayı başında Beylikova’da 694 milyon tonluk nadir toprak elementleri rezervi bulunduğunu açıklamıştı. Bunun dünyada Çin’in 800 milyon tonluk rezervinin ardından ikinci en büyük rezerv olduğu bildirildi. Nadir toprak elementleri, fiber optikten uydu haberleşmesine, akıllı füzelerden yakıt hücrelerine kadar 20’den fazla alanda kullanılıyor.
Pilot tesiste yılda 1200 ton cevher işlenecek
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Üyesi Metin Çekiç de söz konusu rezervlerin işlendiğinde ülke ekonomisine milyarlarca dolar katkı sağlayacağını söylemişti. Çekiç, Beylikova'nın dünyada tenör kalitesi olarak da bilinen en iyi maden sahası olduğuna işaret etmişti. İlk aşamada kurulan pilot tesiste yılda 1200 ton cevher işleneceğini söyleyen Çekiç, pilot tesisin ilk çalışmalardan sonra 570 bin ton cevher işleme kapasitesine erişeceğini kaydetti. Çekiç yılda 10 bin ton NTE, 72 bin ton Barit, 70 bin ton Florit ve 250 bin ton Toryum işleneceğini bildirdi.
Onlarca kullanım alanı var
Çekiç, şöyle devam etti: “Cevherler zenginleştirildikten sonra elde edilecek NTE konsantresinin hibrit araç pillerin yapımında, çakmak taşı yapımında, kamera ve teleskop camı ile enerji depolama sistemlerinde, gece görüş gözlükleri, özel cam ve lensler gibi birçok önemli sektöre hammadde olarak katkı sunacak. En son aşamasında ise uç ürün olarak mıknatıs ve Toryum Oksit elde edilecek. Mıknatıslar göz cerrahisinde, yüksek güçlü kızılötesi yeşil lazerlerin üretiminde, mesafe ölçme cihazlarında, cam ve kaynak üretim gözlükleri gibi ürünlerde kullanılacak. Toryum Oksit ise hibrit otomobil motorlarında, cam ve seramik ürünlerde, fiber optik kablolarda, televizyon ekranları ve enerji tasarruflu camlar olmak üzere çok değerli ürünlerde uç ürün olarak kullanılacak.”
17 NTE’den 10’u Beylikova’da 
Dünyada bilinen 17 Nadir Toprak Elementleri'nden (NTE) 10 tanesinin yer aldığı Eskişehir Beylikova'da önemli bir keşif daha yapıldı. Dünyada en büyük NTE rezervi 800 milyon tonla Çin'de bulunurken, Eskişehir'deki Eti Maden İşletmeleri'ne bağlı Beylikova Maden Sahası'nda tespit edilen rezerv 694 milyon tonla ikinci sırada yer aldı.