Ziraat Mühendisi Sami Yasin Uysal ve Uzman Veteriner Hekim Sedat Menge tarafından hazırlanan çalışma, Eskişehir’in İnönü ilçesindeki geleneksel manda yetiştiriciliğinin ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını gözler önüne serdi. Araştırma, İnönü’nün doğal su kaynakları ve meralarıyla mandacılıkta bölgesel bir lider olma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyuyor.
İnönü, geniş çayır ekosistemleri ve köklü üretim kültürü sayesinde Osmanlı döneminden bu yana manda yetiştiriciliğinin merkezlerinden biri konumunda. Türkiye genelinde 1980’li yıllarda tarımda makineleşmeyle birlikte gerileyen mandacılık, İnönü’deki aile işletmelerinin direnci sayesinde yok olmadı. 2000’li yıllardan sonra ise doğal ve organik ürünlere yönelik küresel talebin artması, ilçedeki mandacılık faaliyetlerine adeta can suyu oldu.
YENİ HEDEF COĞRAFİ İŞARET
Manda sütü, yoğurdu ve kaymağı gibi yüksek besin değerine sahip ürünlerin "premium" (nitelikli) pazar yapısı, Eskişehir genelinde güçlü bir alıcı kitlesi buluyor. Çalışmada, aile işletmeciliğine dayalı bu üretimin sadece bir hayvancılık faaliyeti olmadığı; aynı zamanda genç nüfusun köylerde kalmasını teşvik ederek kırsal göçün önüne geçtiği vurgulanıyor. Yerel bilgi birikiminin korunması, sosyal yapının sürdürülebilirliği açısından stratejik bir önem taşıyor.
İnönü’nün kalkınması için raporda iki önemli vizyon öne çıkıyor: Yerel ürün markalaşması ve agroturizm. İnönü manda ürünlerinin coğrafi işaretle tescillenmesi ve çiftlik ziyaretlerine dayalı turizm modellerinin hayata geçirilmesi, bölge ekonomisini katlayacak adımlar olarak nitelendiriliyor.
Uzmanlar; kooperatifleşme, modern işleme tesisleri ve doğru destek mekanizmaları sağlandığı takdirde, İnönü’nün Eskişehir ve çevresinde mandacılığın lokomotifi haline geleceğini öngörüyor.
