AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak anılan kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Yargının daha etkin ve verimli işlemesini amaçlayan teklif, icra hukukundan ceza yargılamasına kadar geniş bir alanda değişiklik öngörüyor.
Teklif kapsamında vatandaşları doğrudan ilgilendiren miras paylaşımı, icra takipleri, tazminat hesaplamaları ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamalarında yeni düzenlemelere gidilecek.
İcra takipleri ve miras paylaşımında yeni dönem
Teklife göre mahkeme kararlarıyla hükmedilen para alacakları için doğrudan icra takibi başlatılamayacak. Alacaklının öncelikle idareye banka hesap bilgilerini bildirerek ödeme talebinde bulunması gerekecek. İdare tarafından ödeme bir ay içinde yapılmazsa icra süreci başlatılabilecek.
Miras kalan ve yalnızca mirasçılara ait olan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Amaç, aile mülkiyetinin korunması ve taşınmazların üçüncü kişilere düşük bedelle geçmesinin önüne geçilmesi olarak değerlendiriliyor.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yeniden düzenleniyor
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının ardından HAGB sistemi yeniden şekilleniyor.
Buna göre iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarda mahkemeler hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işlediği bazı kötü muamele suçlarında bu uygulama geçerli olmayacak.
HAGB kararlarına karşı istinaf ve belirli şartlarda temyiz yolu da açılacak.
İdare mahkemelerinde tek hakim dönemi genişliyor
Kanun teklifiyle birlikte idare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava sayısı artacak.
486 bin lirayı aşmayan birçok idari dava ile öğrenci işlemleri, kamu personeli işlemleri ve bazı disiplin cezalarına ilişkin uyuşmazlıklar tek hakim tarafından sonuçlandırılabilecek.
Hakim ve savcı yardımcılarına yeni eğitim modeli
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri de yeniden düzenlenecek.
Adaylara anayasa hukuku, insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku ve vergi hukuku başta olmak üzere birçok alanda eğitim verilecek. Yazılı ve sözlü sınavlarla mesleki yeterlilikleri değerlendirilecek.
Ayrıca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz şekilde bilirkişiye başvurulması halinde hakim ve savcılara uyarma cezası uygulanabilecek.
Dijital deliller ve genetik veriler için yeni kurallar
Teklifte kişisel verilerin korunmasına yönelik önemli düzenlemeler de yer alıyor.
Genetik inceleme sonuçları özel bir sistemde saklanacak ve belirlenen sürelerin sonunda imha edilecek. Bilgisayar kayıtları ve dijital veriler üzerinde yapılacak işlemler için de yeni güvenceler getiriliyor.
Şifrelerin çözülememesi halinde cihazlara el konulabilecek ancak gerekli kopyalar alındıktan sonra cihazlar gecikmeksizin sahibine iade edilecek.
Tazminat hesapları ve faiz uygulamaları değişiyor
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılacak değişiklikle destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında faiz hesaplama yöntemi yeniden düzenleniyor.
Kanuni faiz oranı ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont oranı esas alınarak belirlenecek. Böylece ekonomik koşullara göre daha güncel bir faiz sistemi oluşturulması amaçlanıyor.
