Eskişehir yalnızca kent merkezindeki tarihi yapılarıyla değil, ilçelerinde bulunan doğal ve arkeolojik alanlarıyla da dikkat çekiyor. Hazırlanan 51 sayfalık envanterde Seyitgazi, Sivrihisar, Mihalıççık, Alpu, Günyüzü, İnönü, Odunpazarı ve Tepebaşı başta olmak üzere kentin farklı noktalarındaki tabiat varlıkları ve tarihi alanlara ilişkin bilgiler bulunuyor.
Yazılıkaya’nın geçmişi MÖ 600’lere uzanıyor
Envanterin öne çıkan noktalarından biri Yazılıkaya. Eskişehir'e 84 kilometre mesafedeki bölgenin, Yazılıkaya Anıtı nedeniyle “Midas Kenti” olarak da anıldığı belirtiliyor. 17 metre yüksekliğindeki anıtın MÖ 600'lü yıllarda yapıldığı ve Frig Vadisi'ndeki en görkemli kaya anıtlarından biri olduğu aktarılıyor.
Frig mirasının izleri kentin başka noktalarında da görülüyor. Seyitgazi'deki Doğanlı Kale bir Frig eseri olarak tanımlanırken, yapıya Roma ve Bizans dönemlerinde yer altı geçitleri ile mezarların eklendiği belirtiliyor.
Yapıldak ile Akhisar arasında bulunan Dübecik Kale'de ise Frig ve Roma dönemlerine ait kaya mezarları yer alıyor. Kayalığın üst bölümünün geçmişte gözetleme kalesi olarak düzenlendiği kaydediliyor.
Eskişehir'de yaklaşık 40 şelalenin bulunduğu kanyon
Doğal güzellikler arasında en dikkat çekici alanlardan biri Alpu'daki Karacaören (Deredop) Kanyonu. Karacaören köyünün yaklaşık 1,5 kilometre kuzeydoğusundaki derin vadide, farklı yüksekliklerde 40 civarında şelale bulunduğu belirtiliyor.
Bölgede ayrıca kara akbaba yuvalarının bulunduğu ve alanın “Öneri Doğal Sit Alanı” olarak değerlendirildiği aktarılıyor.
Mihalgazi'deki Avlakkaya Kanyonu da envanterde yer alan doğal alanlardan. Vadide farklı jeolojik oluşumların yanı sıra arkeolojik buluntular ve akarsu üzerinde şelaleler bulunduğu, bölgenin doğa turizmine uygun olduğu belirtiliyor.
925 yıllık karaçam dikkat çekiyor
Envanterde Eskişehir'in anıt niteliğindeki ağaçlarına da geniş yer veriliyor. Bunların arasında en dikkat çekicilerinden biri Seyitgazi'nin Sandıközü Mahallesi'nde bulunan karaçam. Ağacın yaşının yaklaşık 925 yıl olduğu belirtiliyor.
Günyüzü'nün Gümüşkonak Mahallesi'ndeki boylu ardıcın ise yaklaşık 660 yaşında olduğu kaydediliyor.
İnönü'de Şeyh Kuddusi Camisi önünde bulunan doğu çınarının yaklaşık 310, Sultan Alaaddin Camisi önündeki doğu çınarının ise yaklaşık 260 yaşında olduğu belirtiliyor.
Porsuk'un kenarında 230 yıllık çınar
Kent merkezinde de yüzlerce yıllık tabiat varlıkları bulunuyor. Odunpazarı ilçesi İstiklal Mahallesi'nde, Porsuk Bulvarı ile Yalaman Sokak'ın kesişimindeki doğu çınarının yaklaşık 230 yaşında olduğu bilgisi envanterde yer alıyor.
Akçağlan Mahallesi'ndeki Maden Sokak ile Hatipler Sokak kesişimindeki doğu çınarının ise yaklaşık 150 yaşında olduğu belirtiliyor.
Mağaralar ve kaya mezarları da envanterde
Eskişehir'in yer altı zenginliklerinden Toykırı Mağarası da çalışmada yer alıyor. Sivrihisar'ın İlyaspaşa Mahallesi'nin yaklaşık 3 kilometre doğusundaki mağaranın tavan ve duvarlarının sarkıt ve perde oluşumlarıyla kaplı olduğu, bazı noktalarda sütunların bulunduğu belirtiliyor. Alan “Öneri Tabiat Varlığı” olarak tanımlanıyor.
Seyitgazi Kümbet yakınlarındaki Delikkaya Nekropolü ise kaya mezarlarıyla öne çıkıyor. Volkanik tüf kaya bloğuna oyulan mezarlarda yıpranmış yazıt ve kalkan motiflerinin bulunduğu aktarılıyor.
Eskişehir'in farklı ilçelerine yayılan bu alanlar, kentin Friglerden Roma ve Bizans'a uzanan tarihi mirasının yanı sıra mağaraları, vadileri, şelaleleri ve yüzlerce yıllık ağaçlarıyla zengin bir doğal envantere sahip olduğunu ortaya koyuyor.
