Resmi kayıtlara göre 19. yüzyılda yapımı tamamlanan tarihi cami, yalnızca ibadet edilen bir alan değil, aynı zamanda özel gereksinimli bireylerin bir araya gelip paylaşımlarda bulunduğu bir sosyal merkez işlevi görüyor. Kentin dört bir yanından gelen engelli cemaat, özellikle cuma namazlarında Hacı Hasan Ağa Camii’nde buluşuyor.
Eskişehir’in tarihi Odunpazarı ilçesindeki Hacı Hasan Ağa Camii, 2009 yılında geçirilen özel restorasyonun ardından "dünyanın ilk engelsiz ibadethanesi" unvanıyla fark yaratmaya devam ediyor. Alanönü Mahallesi’nde yer alan asırlık mabet, sunduğu kapsayıcı mimari ve teknolojik imkanlarla engelli vatandaşların gözde mekanı haline geldi.
Resmi kayıtlara göre 19. yüzyılda yapımı tamamlanan tarihi cami, yalnızca ibadet edilen bir alan değil, aynı zamanda özel gereksinimli bireylerin bir araya gelip paylaşımlarda bulunduğu bir sosyal merkez işlevi görüyor. Kentin dört bir yanından gelen engelli cemaat, özellikle cuma namazlarında Hacı Hasan Ağa Camii’nde buluşuyor.
"3 tane erişilebilir cami var ve bu camilerin üçü de Eskişehir'de bulunuyor"
Eskişehir İl Müftüsü Muharrem Gül, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kriterleri çerçevesinde denetlenen camilerin durumuna dikkat çekerek, "Bugün inşallah cuma namazını Odunpazarı'ndaki Hacı Hasan Ağa Camii'nde kılacağız. Burası engellilere yönelik, erişilebilir bir camimizdir. Eskişehir'de engellilere yönelik güzel çalışmalar yapılıyor. Hem ortopedik hem de işitme ve görme engelli kardeşlerimizin hayatlarını kolaylaştıracak, rahatça ibadet edebilecekleri güzel mekanlar hazırlamaya çalışıyoruz. Erişilebilir camiler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kriterleri çerçevesinde kurulan bir komisyonun nezaretinde, camilerimiz denetlenerek ve bu kriterlere uygunluğu tescillenerek belirleniyor. Şu anda Türkiye genelinde bu belgeye sahip 3 tane erişilebilir cami var ve bu camilerin üçü de Eskişehir'de bulunuyor. Bunların haricindeki camilerimiz ise halkımızın bildiği 'engelsiz cami' statüsündedir. Erişilebilir cami, engelsiz caminin bir üst derecesidir. Yani engelli lavaboları, abdest alma yerleri, özel halıları ve asansörleri gibi her türlü özelliğe sahip, bu yönleriyle ön plana çıkan camilerimizdir. Şu anda Eskişehir'de 'erişilebilir cami' belgesi olan 3, 'engelsiz cami' belgesi olan ise 11 camimiz mevcuttur. Bu vesileyle engelli derneklerimizle de sürekli iletişim halindeyiz ve camilerimizin erişilebilir olması sayesinde engelli vatandaşlarımızın taleplerini yerine getirmeye çalışıyoruz. Ayrıca işaret dili ve Braille alfabesiyle kurslar açarak onlara eğitim açısından da destek olmaktayız. Dolayısıyla, erişilebilirlik adına Eskişehir'de çok büyük katkıları olan ve bu işe öncülük eden Nebi Kılıçarslan kardeşimize ve hayırseverimiz Ufuk Bey'e çok teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.
Cami cemaati olan Dolunay Yetişkin Engelliler Derneği başkanı Nebi Kılıçarslan, "Dolunay Yetişkin Engelliler Derneği başkanıyım. Bu cami üzerine 2013 yılında doktora yaptım. Doktoramın konusu engellilerin sosyalleşmesinde Hacı Hasan Cami örneği. Burası dünyada ilk defa engelliler için her anlamda düzenlenmiş bir cami modeli olmasıdır. Burada görme engelliler için izli halı modelimiz vardır. İşitme engelliler için indüksiyon döngü (induction loop) ses sistemi, projeksiyon perdesi ve aynı zamanda yine işitme engelliler için işaret diliyle hutbe verilmektedir. Tekerlekli sandalyeliler için de özel bir düzenleme yapılmıştır. Tekerlekli sandalyeliler en ön safa kadar kendilerine ayrılmış olan zemin üzerinden en ön safa kadar gidebilmektedirler. Ayrıca burada yeni bir saf düzeni oluşturduk. Bu saf düzeninde de görme engelli, tekerlekli sandalyeli, ortopedik engelli olan, taburede namaz kılan, oturarak namaz kılan aynı safa katılabilmektedir. Bunun da dünyada bir örneği yoktur. Bu cami ilk defa 2009 yılında hayırsever tarafından restore edilmiştir. Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne ait bir camidir" dedi.
"Kazadan sonra bizim için camiye gitmek ve ibadet etmek biraz zordu"
Caminin sunduğu imkanlar hakkında Nebi Kılıçarslan, "Dolunay Yetişkin Engelliler Derneği başkanıyım. Bu cami üzerine 2013 yılında bir doktora çalışması yaptım. Doktoramın konusu, engellilerin sosyalleşmesinde Hacı Hasan Camii örneğidir. Burası, dünyada ilk defa engelliler için her anlamda özel olarak tasarlanmış bir cami modelidir. Camimizde görme engelliler için izli halı modelimiz, işitme engelliler için ise indüksiyon döngü (induction loop) ses sistemi ve projeksiyon perdesi bulunmaktadır. Ayrıca işitme engelli cemaatimiz için hutbeler işaret diliyle de verilmektedir. Tekerlekli sandalye kullananlar için de özel bir düzenleme yapılmıştır. Kendilerine ayrılan zemin sayesinde en ön safa kadar rahatça ilerleyebilmektedirler. Bunun yanı sıra, camimizde yeni bir saf düzeni oluşturduk. Dünyada başka bir örneği olmayan bu saf düzeni sayesinde görme engelli, tekerlekli sandalyeli veya ortopedik engeli nedeniyle taburede ya da oturarak namaz kılan tüm kardeşlerimiz aynı safta yan yana ibadet edebilmektedir. Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne ait olan bu cami, ilk olarak 2009 yılında bir hayırsever tarafından restore edilmiştir" ifadelerini kullandı.
Caminin özel ihtiyaç sahibi cemaatinden olan Ahmet Helvacıoğlu, "2009 yılında geçirdiğim bir trafik kazası sonucu bedensel engelli oldum ve yaşamımı tekerlekli sandalyeyle sürdürmeye başladım. Kazadan sonra bizim için camiye gitmek ve ibadet etmek biraz zordu. Ancak Hacı Hasan Camii tadilat gördükten sonra, yani 2010 yılından beri buraya gelmeye başladım. Camide abdest alma yerleri ve iç mekandaki her şey tamamen bize uygun şekilde tasarlanmış, buralarda hareket etmek bizim için çok kolay. Bu yüzden Allah nasip ettiği ve gelebildiğim müddetçe her cuma buradayım. Kendim başka bir mahallede yaşamama rağmen, cuma günleri arkadaşlarımla birlikte özellikle bu camide toplanıyoruz" diye konuştu.
