Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, orman vasfını kaybetmiş ve 2B statüsünde yer alan ancak hukuki, coğrafi ya da teknik engeller nedeniyle bir türlü hak sahibine devredilemeyen araziler için devrim niteliğinde bir adım attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 425 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği değişikliğiyle, bürokratik engeller yüzünden mağdur olan vatandaşlar için "başka arsa ile değişim (takas)" formülü resmen devreye girdi.
EŞDEĞER ARSA FORMÜLÜ
Yeni düzenlemeye göre, bir vatandaşın 2B arazisi üzerindeki hak sahipliği kesinleşmiş olmasına rağmen, söz konusu arazinin satışı hukuken veya teknik olarak imkansızsa süreç artık çıkmaza girmeyecek. Vatandaşın talebi doğrultusunda, satılamayan bu arsanın yerine, Hazine mülkiyetinde bulunan başka bir 2/B arazisi doğrudan hak sahibine tahsis edilebilecek.
Burada ilk kural, önerilecek yeni arsanın öncelikle aynı il sınırları içerisinde yer alması ve eski arsanın piyasa (rayiç) bedeline eşit değerde seçilmesi olacak. Bakanlık, durumu hak sahibine resmi bir yazı (EK-8/A) ile tebliğ ederek süreci başlatacak.
DİĞER ŞEHİRLER DEVREYE GİRECEK
Eğer hak sahibinin mağduriyetini giderecek nitelikte, aynı şehirde eşdeğer bir Hazine arazisi bulunamazsa süreç yarıda kalmayacak. Bu durumda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın belirleyeceği kurallar çerçevesinde, başka illerde yer alan eşdeğer araziler de vatandaşa alternatif olarak sunulabilecek. Yeni karar, satışı yapılamayan arazinin üzerinde evi, binası, serası ya da dikili ağaçları (muhdesat) bulunan vatandaşları da koruma altına alıyor. Eğer arsa teknik bir engelden dolayı devredilemiyorsa, üzerindeki bu yapıların maddi değeri tek tek hesaplanacak. Belirlenen bu yapı bedeli, önce mevcut arsanın zemin değerine eklenecek ve oluşan toplam hak ediş, vatandaşa önerilecek yeni arsanın satış fiyatından indirim olarak düşülecek.
FİYAT FARKINDA YÜZDE 20 SINIRI
Vatandaşın eski arsası ile Bakanlığın önereceği yeni Hazine arazisinin piyasa değerlerinin birebir aynı olması şart koşulmuyor; ancak aradaki dengenin korunması için katı bir sınır getirildi. Buna göre, iki arsa arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 20 olabilecek. Eğer Hazine’nin önerdiği yeni arsa daha değerliyse ve devlet lehine bir fiyat farkı oluşursa, bu fark için herhangi bir indirim veya taksit imkanı tanınmayacak. Hak sahibi, aradaki fiyat farkını tapu tescil işlemlerine başlanmadan önce peşin ve nakit olarak tek seferde ödemekle yükümlü olacak. Binlerce hak sahibinin göz kulağı olduğu bu tebliğ değişikliği, Resmi Gazete’de yayımlandığı an itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Yeni sistemin sahada eksiksiz olarak uygulanmasından ve yürütülmesinden ise doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı sorumlu olacak.
