1. DOĞANLI KALE
Seyitgazi ilçesine bağlı Çukurca köyü yakınlarında bulunan Doğanlı Kale, uzaktan bakıldığında doğan başını andıran görüntüsüyle dikkat çekiyor. Kayaya oyularak oluşturulan yapı tam 7 kattan meydana geliyor. Katlar arasında kaya merdivenleri bulunurken yapının içerisinde mezar şapelleri ve depo olarak kullanıldığı belirtilen bölümler de yer alıyor.
2. GERDEKKAYA MEZAR ANITI
Çukurca köyünün yaklaşık 500 metre güneybatısındaki Gerdekkaya Anıtı, dev bir kaya kütlesinin yüzüne oyulmuş durumda. Dor düzenindeki sütunlarıyla küçük bir antik tapınağı andıran yapı, Helenistik Çağ'a tarihleniyor. Anıtın içerisinde yan yana iki mezar odası bulunuyor. Yapının Roma ve Bizans dönemlerinde de değişiklikler yapılarak kullanılmaya devam ettiği belirtiliyor.
3. HAMAMKAYA FRİG KAYA MEZARI
Gerdekkaya'nın yaklaşık 500 metre kuzeyinde bir başka tarihi hazine bulunuyor. Hamamkaya Frig Kaya Mezarı, volkanik bir kaya kütlesinin kuzey yüzüne oyulmuş durumda. Birbiri ardına sıralanan iki odadan oluşan mezarın cephesinde günümüzde oldukça aşınmış durumda olan figüratif kabartmalar bulunuyor.
4. KÜLLÜOBA HÖYÜĞÜ
Eskişehir'in binlerce yıllık geçmişinin izlerini taşıyan en önemli noktalardan biri Seyitgazi yakınlarındaki Küllüoba Höyüğü. Yenikent'in yaklaşık 1,3 kilometre güneyindeki höyükte yapılan çalışmalar, yerleşimin geçmişini yaklaşık MÖ 4. binyılın ortalarına kadar götürüyor. Bölgede Geç Kalkolitik Çağ'dan İlk Tunç Çağı'na uzanan kesintisiz yerleşim izleri tespit edildi. Küllüoba, Batı Anadolu'nun tarih öncesi dönemlerinin anlaşılmasında önemli arkeolojik alanlardan biri olarak kabul ediliyor.
5. İNÖNÜ MAĞARALARI
İnönü ilçesinde ovanın hemen üzerinde yükselen kayalıkların içerisinde Eskişehir İnönü Mağaraları bulunuyor. Mağaranın büyük giriş ağzı uzaktan dahi görülebiliyor. Resmi kayıtlara göre mağara 235 metre uzunluğa ve +48 metre derinliğe sahip. İnönü'nün alışılmış gezi rotalarının dışında kalan en dikkat çekici doğal oluşumlarından biri.
6. BALIKDAMI KUŞ CENNETİ
Sivrihisar'ın yaklaşık 40 kilometre güneyindeki Balıkdamı Sulak Alanı Kuş Gözlem Kulesi çevresi, Eskişehir'in az bilinen doğal zenginliklerinden biri. Yaklaşık 30 bin dönümlük sulak alan küçük göletler ve geniş sazlıklardan oluşuyor. Bölge, göçmen kuşların önemli konaklama noktalarından biri olmasının yanı sıra Sakarya Nehri havzasının doğal yaşamı açısından da büyük önem taşıyor.
7. ASLANLI MABET – SOLON'UN MEZARI
Seyitgazi'nin Kümbet köyü çevresindeki Aslanlı Mabet, Frig Vadisi'nin dikkat çekici ancak Yazılıkaya kadar tanınmayan eserlerinden biri. Resmi yürüyüş rotalarında Solon Mezarı olarak da geçen yapı, Kümbet Vadisi rotasının önemli durakları arasında gösteriliyor. Bölge aynı zamanda vadi manzarasını ve gün batımını izlemek için dikkat çekici noktalardan biri.
8. KÜMBET VADİSİ
Yazılıkaya'nın gölgesinde kalan Kümbet çevresi, Eskişehir'in en dikkat çekici tarihi yürüyüş alanlarından biri. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi rotalarından Fethiye-Kümbet parkuru yaklaşık 14 kilometre uzunluğunda. Kızılçam ormanları, Bizans yerleşimleri ve kaya eserleri rotanın öne çıkan özellikleri arasında bulunuyor.
9. ZAHRAN VADİSİ VE BİZANS YERLEŞMESİ
Eskişehir'in Dağlık Frigya bölgesindeki az bilinen noktalardan biri de Zahran Vadisi. Eskişehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi Dağlık Frigya envanterinde hem Zahran Vadisi hem de Zahran Deresi Bizans Yerleşmesi ayrı kültür varlıkları olarak yer alıyor. Bölge, Frigya'nın yalnızca Frig döneminden ibaret olmadığını gösteren duraklardan biri.
10. AKPARE KALE
Dağlık Frigya'nın daha az tanınan noktalarından Akpare Kale de Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi envanterinde yer alıyor. Yazılıkaya'ya gidenlerin büyük bölümünün fark etmeden geçtiği bölge, Frig Vadisi içerisindeki çok sayıdaki kaya yerleşiminden biri olarak öne çıkıyor.
11. KÜÇÜK YAZILIKAYA – AREYASTİS ANITI
Midas Anıtı hemen herkes tarafından bilinse de aynı coğrafyada bulunan Küçük Yazılıkaya çok daha az tanınıyor. Areyastis Anıtı adıyla da kayıtlı olan yapı, Eskişehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün Dağlık Frigya'daki kültür varlıkları arasında bulunuyor.
12. YAPILDAK VADİSİ
Frig Vadisi'nin daha sakin ve az bilinen bölümlerinden biri Yapıldak Vadisi. Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi Dağlık Frigya listesinde yer alan vadi, bölgedeki kaya oluşumlarını ve tarihi dokuyu keşfetmek isteyenler için alternatif bir rota oluşturuyor.
13. GÜMÜŞKONAK – GERMİA
Sivrihisar'ın az bilinen tarihi noktalarından Gümüşkonak-Germia da İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün ilçedeki gezilecek yerler envanterinde bulunuyor. Pessinus, Ulu Cami ve Sivrihisar'ın tarihi merkezinin gölgesinde kalan Gümüşkonak, ilçenin bilinen rotalarının dışına çıkmak isteyenlerin araştırabileceği duraklardan biri.
14. BÖĞÜRTLEN BALKAYASI
Sivrihisar'ın bir başka az bilinen noktası Böğürtlen Balkayası. Resmi kayıtlarda bir Frig kaya anıtı olarak geçen Balkayası, Sivrihisar'ın yalnızca tarihi evler ve Ulu Cami'den ibaret olmadığını gösteren kültür varlıklarından biri.
15. YUNUS HOCA KÜMBETİ
Sivrihisar'da bulunan ancak ilçenin daha ünlü yapılarının gölgesinde kalan Yunus Hoca Kümbeti'nin yapım tarihi 1274'e kadar uzanıyor. Kümbetin kapısında bitkisel ve geometrik bezemelerin yanı sıra bir geyiği kovalayan aslan figürü bulunuyor. Yapı, Selçuklu döneminden günümüze ulaşan dikkat çekici eserlerden biri.
