TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Güder, yer altı sularının kontrolsüz kullanımının obruk oluşumlarını artırdığına dikkat çekerek, su kaynaklarının korunması için acil önlem alınması gerektiğini söyledi.
"5 adet yeni obruk saptandı"
Güder, 2024 yılının Eylül ayında Çifteler ilçesine bağlı Sadıroğlu Mahallesi’nde 20 metre derinliğinde, 5 metre çapında bir ayçiçeği tarlasının hasadı sırasında bir obruk ortaya çıkmıştı. Aynı mahallede, çok yakın zamanda bu defa; yer yarıkları ile beraber yeni obruk oluşumları tespit edildi. AFAD ve yerel yetkililer tarafından inceleme altına alınan bölgede; derinliği 1,5 metreye, çapı ise 70-80 santimetreye yakın, 5 adet yeni obruk saptandı. Alpu ilçemiz; şehrimizin su kısıtı olan 6 ilçesinden biridir. Su kısıtı olan diğer bir ilçemiz Sivrihisar da, obruklar konusunda adı geçen yerlerden olup, yakın zamanda bir ayda iki derin obruk oluşmuştur” diye konuştu.
"Yer altı suyunun aşırı kullanımı obruk oluşumunu hızlandırıyor"
Güder, “Yeraltı suyunun aşırı kullanılması obruk oluşumunu hızlandırır. Orta ve Batı Anadolu’daki Ovalarımız çöküyor. Son dönemlerde; topraklarımızda obruk sayısı ve boyutu hızla artıyor. Ve suya göre tarım uygulaması tam olarak yapılamazsa, sınırlı olan suyumuzda, emeği ve alnının teriyle çalışan çiftçimiz de olumsuz etkilenecek. Obruklarıyla meşhur Konya’da vatandaşlardan bazıları; obruk oluşumları öncesinde, birkaç gün boyunca suların bulanık aktığı, yer altından bazı sesler duydukları, anormal su birikintileri, çatlamalar, yarıklar olduğunu ifade ediyorlar… Bu nedenle; AFAD obruk yoğunluk, risk haritaları oluşturuyor. Üreticiler, insanlar uyarılıyor, sık sık tarlalarını herhangi bir can-mal güvenliğine karşı kontrol etmeleri öneriliyor. Bu durumu; bazı bilim insanları ‘obruğun ayak sesleri’ olarak ifade ediyorlar. Obrukların oluşma sebepleri arasında; karstlaşmaya uygun kayaçların olması, kuraklık, en önemliside; aşırı ve kontrolsüz şekilde yer altı suyunun kullanımı vardır. Çifteler; yoğun kireçtaşı ve jips gibi kolay eriyebilen kayaçlardan oluştuğu için bölgede karstik süreçler ve toprak yapıları oldukça aktiftir” dedi.
"Su yönetiminde alınan kararlar hızla uygulanmalı"
Güder, “Ekili, dikili olan her ürünün su isteği farklıdır. Bu istek ve ihtiyaca uygun olmayacak şekilde yapılan aşırı ve kontrolsüz sulama, karstik yapıdaki toprağı daha da olumsuz etkileyebilir. Bununla birlikte; her geçen gün beslenemeyen, azalan yer altı sularımızın aşırı ve kontrolsüz kullanımıda, obruk oluşumunu arttırıyor. İlimizde Nisan ayında yapılan, ‘Su Kurulu’ toplantısında alınan kararlar arasında; Porsuk Havzası'nın mevcut durumu ve su kaynaklarının korunması, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında taşkın risk haritalarının oluşturulması, alternatif su kaynakları oluşturmak amacıyla yağmur suyu hasat sistemi uygulamaları, kentsel ve kırsal alanlarda su tasarrufu sağlayacak kurakçıl peyzaj uygulamaları görüşülmüştür. Ayrıca; ilçelerimiz bitkisel üretiminde kontrolü su kullanımı için sayaç takılması da başlıklar arasındadır. Bu konuda; çiftçilerimize yönelik uygulanan sayaç takılmasının, hızla bitirilmesi ve neden önemli olduğunun, üretimin su olmazsa olmayacağının anlatılarak yapılması sağlanmalıdır. Gerektiği takdirde; para cezası uygulamasının da yetkililerce yapılması önemlidir” ifadelerini kullandı.
