NTV'nin haberine göre, Koronavirüs salgını döneminde dışarıdan sipariş verme alışkanlığının yaygınlaşması, kurye sayısında ciddi bir artışa yol açmıştı. Ancak zamanla sektördeki yoğunluk kazançları aşağı çekti. Kuryelikte yüksek gelir elde edilebildiği algısıyla pek çok kişi motosiklet ehliyeti alarak, gerekli belgeleri tamamlayıp motor kiralayarak ya da satın alarak bu işe yöneldi.
ZAM ORANLARI TEPKİ ÇEKTİ
Yeni yılla birlikte paket başı ücretler, kilometre ödemeleri ve haftalık primlerde artış yapıldığı duyuruldu. Buna karşın esnaf kuryeler, açıklanan rakamların sahadaki gerçek kazançlarla örtüşmediğini dile getirdi. Bu gerekçeyle 18-19-20 Ocak tarihlerinde çalışmayacaklarını ve paket dağıtımı yapmayacaklarını açıkladılar.
Bazı firmalar, haftada yaklaşık 200 paket teslim eden bir kuryenin 30 bin lira civarında gelir elde edebileceğini, aylık brüt kazancın ise 120 bin liraya ulaşabileceğini öne sürdü. Ayrıca 2 kilometreyi aşan teslimatlarda yüzde 60’ın üzerinde ücret artışı ve haftalık 5 bin liranın üzerinde prim vaat edildi.
KURYELER RAKAMLARA İNANMIYOR
Sahada çalışan kuryeler ise bu hesaplamaların gerçeği yansıtmadığını, 2024 yılıyla benzer kazançlar elde ettiklerini savunuyor. Yapılan artışların matematiksel düzenlemelerle “zam yapılmış gibi” gösterildiğini ifade eden kuryeler, bu nedenle kontak kapatma eylemine gitti.
Eylem tüm kuryeleri kapsamıyor. Protestoya katılanlar çalışmazken, katılmayanlar mevcut çalışma saatleri ve slotları kapsamında dağıtıma devam ediyor.
ESNAF KURYE OLARAK ÇALIŞMANIN MALİYETİ
Esnaf kuryelerin belirli bir mesai saati bulunmuyor. Günlük 8 saat çalışan da var, 16 saate kadar direksiyon başında olan da. Kazanç, doğrudan yapılan teslimat sayısına bağlı olarak değişiyor.
İşe başlarken kasktan mont ve eldivene, motosikletten ruhsat ve sigortaya kadar birçok başlangıç maliyeti bulunuyor. Ayrıca şirket kurulumu, muhasebeci gideri ve sürücü belgesi gibi masraflar da esnaf kuryelerin sorumluluğunda.
Çalışmaya başladıktan sonra kuryeler, bağlı oldukları firmaya düzenli olarak fatura kesiyor. Bunun yanı sıra yakıt, bakım, MTV, trafik sigortası, BAĞ-KUR primleri, vergi ödemeleri ve muhasebe ücretleri gibi giderleri karşılamak zorunda kalıyorlar.
GÜNLÜK YÜKSEK YOL VE YAKIT GİDERİ
Bir esnaf kurye günde ortalama 200 kilometre yol yapıyor. Motosikletlerin 100 kilometrede yaklaşık 3,5 litre yakıt tükettiği düşünüldüğünde, günlük yakıt masrafı 350 liranın üzerine çıkabiliyor. Paket başına alınan ücret ise ortalama 70 lira seviyesinde. Bu da yalnızca birkaç teslimatın günlük yakıt masrafına gittiğini gösteriyor.
ŞARTLAR ZOR, REKABET FAZLA
Bazı kuryeler, tüm giderler düşüldüğünde kazançlarının asgari ücret seviyesine gerilediğini, ağır çalışma koşullarına rağmen yüksek prim ve vergi yükü altında kaldıklarını ifade ediyor. Buna karşın esnaf kuryeliğin bilinen avantaj ve dezavantajlarına rağmen sektöre ilgi sürüyor.
Kışın soğuk, yazın aşırı sıcak hava koşulları; trafikte motosikletlere yönelik farkındalığın yetersiz olması ve artan kurye sayısı, mesleği her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Kurye sayısı arttıkça iş başına düşen teslimat azalıyor ve bu durum gelirleri doğrudan etkiliyor.
