Tekstil sektörünün son yıllarda ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirten Türkiye Terziler, Konfeksiyoncular ve Giyim Sanatkârları Federasyonu Genel Başkanı Ali Safa Şen, Eskişehir.net’te canlı yayınlanan “20 Dakika” programında, yüksek maliyetlerin üretimi yurtdışına yönlendirdiğini söyledi. Şen, özellikle enerji, kira ve işçilik maliyetlerindeki artışın sektörü derinden etkilediğini ifade etti.
İşsiz sayısı 500 bine dayandı
Şen, birçok tekstil fabrikasının üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla üretimlerini Mısır ve Afrika ülkelerine kaydırdığını belirterek, “Bunun en büyük nedenlerinden biri girdi maliyetlerinin çok yükselmesi. En büyük girdi maliyeti enerji, kira gideri, işçiliğe verdiğimiz maliyet. Dolayısıyla üretim maliyetimizi direkt etkileyen ana unsurlardan birisi. Maliyeti daha düşük olan Afrika ülkelerine tekstil üretimi yapan fabrikalarımız gitti üretimlerini orada yaptırıyor. Türkiye tekstil alanında dünyada ilk sıralarda yer tutan ülkelerden biri. Tekstildeki ihracatımız son derece geriledi. Yıllık 21,6 milyar dolar olan ihracatımız bugün 16,1 milyar dolara kadar geriledi. Tekstil iş kolundaki işsiz sayımız 500 bin rakamlarına dayandı” diye konuştu.
Kalite düşüyor
Yurtdışında üretilen ürünlerin kalite açısından da sorunlar oluşturduğunu dile getiren Şen, “Esnafımız artık İstanbul’da istedikleri ürünü istedikleri kalitede alıp tezgahına koyamıyor. Esnafımızda ciddi manada şikayetler yaşayabiliyor. Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik krizi insanların alışveriş alışkanlıklarını geri plana itmesine neden oldu” dedi.
Nitelikli esnaf sayısı az
Şen, “Üye kayıtlarına baktığımız zaman kayıtlarımız var ama bu kayıtlar, tekstildeki iş oranın artması tekstilde yapılabilir ticaretin artmasıyla üyelerin sayısı artmıyor demek değil. Artmasının yegane sebebi Eskişehir bir sanayi bölgesi. İstanbul’da depremden dolayı fabrikaların şehrimize, körfezdeki fabrikaların Bursa’daki alanlarının daralmasından dolayı şehrimizdeki organize sanayi bölgesinin genişlemesine sebep oluyor. Ama bunun yanında ekonomik krizden dolayı işçi çıkaran ciddi fabrikalarımız var. İnsanlar evine ekmek götürmek zorundalar. Yapabilecekleri en kolay ticareti seçmeye çalışıyorlar. Esnaf sayımızda git gide çoğalıyor. Nitelikli esnafın çoğalmasını istiyoruz. Öz sermayesinin olduğu, kendi ticaretine katkı koyabileceği esnafın çoğalması ki şehir ekonomisine de katkı sağlar bunun oranı da son derece düşük. Gençlerin iş bulamadıkları noktada yapabilecekleri ebeveynlerinden aldığı takviyeyle kendilerinin birikimleriyle beraber bir iş yapmaya çalışıyorlar zaruriyetten dolayı. Orta ve ortanın biraz üzerindeki gençler yöneliyor. Önceden emekli olan esnaflık yapmaya çalışırdı ama şimdi yok denecek kadar azaldı. Emekli ikramiyelerini katıyorlardı şimdi böyle bir şey yok” ifadelerini kullandı.
Taze paraya ihtiyaç var
Esnafın kira giderinin ciddi manada yüksek olduğunu belirten Şen, “Aylık giderinin büyük oranını kiralar kapsıyor. Elemanda çalışıyorsa sigortası, aylığı çok ciddi manada giderini etkiliyor. Kiralar orantısız bir şekilde yüksek. Bunun yanında evi de kira olan esnafımız var. Bunların yanına vergisi, stopajı, muhtasarı, çok çeşitli vergileri var. Üst üste koyduğunuz zaman inanılmaz rakamlar yapıyor. Esnaf bu vakte kadar altından kalkmaya çalıştı bundan sonra ne olur bilemiyorum. Bir ürünü alıp tezgaha koyduğunuz zaman karlılıkla satmanız lazım ama rekabet ve serbest piyasadan dolayı karlılık makası maalesef ciddi manada azaldı. Esnafın taze paraya ciddi manada ihtiyacı var” diye konuştu.
İşler İstediğimiz Gibi Değil
“Esnafımızın işleri son 5-6 senedir istediğimiz seviyede değil” diyen Şen, “Ülkemizin sıkıntıya gireceğini hissettiğimiz anda düğmeye basıyoruz. Alışverişlerimizi gıdada bile minimalize etmeye çalışıyoruz. Bizim sektörümüz tekstil sektörü bunula ilgili alışverişlerini halkımız kısmaya çalışıyor. Bayramlarda yeni alıp giymeye çalışıyoruz esnafa hareketlilik getiriyor ama bayram alışverişinin çok olacağını sanmıyorum. Ciddi bir emekli nüfusu da var. Bu sene emekli bayram ikramiyelerine zam yapılmayacak denildi. Gelecek misafirlerine yapacakları ikramları düşünecekler sonrasında ellerinde kalırsa torunlarını düşünecekler. Eski düğünler yok eski bayramlar yok eski alıverişler de yok. Halkımız bayramda yapacakları alışverişlerinde yerli esnafımızı tercih etsinler. Güleryüzleriyle ve hizmetleriyle hazır halkımızı bekliyorlar. Siciliniz düzgün olduğu müddetçe kooperatif ve bankalardan sıcak paraya ulaşabiliyorlar ama bankaların faiz oranları çok yüksek olduğu için esnaf tercih etmiyor. Yeterli mi tabii ki değil” dedi.
Ekonomiye dayanamıyor
Her dönemde olduğu gibi bu dönemde de kepenk kapatan esnaf var. Geçen yıla göre kapatan yüzde 10 ama açan yüzde 15 oranında. Bir önceki yıla kapatan sayısı bir hayli fazla. Ekonomiye dayanamıyor. Alışveriş merkezleri esnafın daima aleyhinedir. Eskişehir’de 27 bin esnafımız var. Komşumuz Afyon’da bile 40 bin. Esnaf sayımız az. Yeni açılacak AVM’lerin baskısından kurtulmak için esnaf sayımızın artması lazım. Bu da halkın alıverişinde küçük esnafı tercih etmesiyle olacak” ifadelerini kullandı.
Yanındayız Arkasındayız
Yaklaşan Esnaf Odaları Birliği seçimi hakkında konuşan Şen, “2014 yılında Recep Yıldız diye bir abimiz vardı onu destekledik. 2022 yılında Adnan Karamanlı çıktı onu destekledik. Şimdi yine aday yine onu destekliyoruz. Yanındayız arkasındayız. Birliğin şahsına münhasır Eskişehir’i temsil eden bir kurum olması gerekiyor ama temsil kabiliyetinin zayıf olduğuna inanıyoruz. Adnan Karamanlı’nın esnafa faydalı olacağına inanıyoruz” diye konuştu.
