Eskişehir'de 2024–2025 üretim sezonu için çiftçilere verilmesi gereken, eski adıyla mazot ve gübre, yeni adıyla temel ve planlı üretim desteği, Şubat ayına girilmesine rağmen hâlâ üreticilerin hesaplarına yatırılmadı. Destek ödemelerindeki gecikme, artan girdi maliyetleri karşısında çiftçinin alım gücünü ciddi biçimde düşürdü.
ÇİFTÇİLER KENDİ İMKANLARIYLA KARŞILADI
Çiftçiler, 2024 yılı Ekim–Kasım aylarında gerçekleşen ekim döneminde mazot ve gübre ihtiyaçlarını borçlanarak, vadeli alımlarla ya da mevcut imkanlarıyla karşıladı. Üretime devam edilirken, desteklerin zamanında ödeneceği beklentisi belirleyici oldu. Ancak geçen süre içerisinde girdi fiyatlarında yaşanan hızlı artış, henüz ödenmeyen desteklerin reel değerini önemli ölçüde eritti.
Ekim döneminde motorinin litre fiyatı 39 TL, DAP gübrenin kilogram fiyatı 23 TL, üre gübrenin kilogram fiyatı ise 15 TL seviyesindeydi. 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla motorin 58,5 TL’ye, DAP gübre 35 TL’ye, üre gübre ise 25 TL’ye yükseldi. Bu tablo, destek ödemelerinin yaklaşık yüzde 40 oranında değer kaybettiğini açıkça ortaya koyuyor.
ÇİFTÇİNİN BORÇ YÜKÜ HAFİFLEMİYOR
Üretim döneminde verilmesi gereken desteklerin gecikmesi, desteği amacından uzaklaştırıyor. Çiftçinin maliyetlerini karşılaması beklenen ödemeler, zamanında yapılmadığı için sembolik bir niteliğe bürünüyor. Ekim döneminde sağlanmayan destekler, hasat sonrası çiftçinin borç yükünü hafifletmek yerine daha da artırıyor.
Üreticiler, tarımda sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için desteklerin yalnızca miktarının değil, zamanında ödenmesinin de hayati öneme sahip olduğuna dikkat çekiyor. 2024–2025 üretim sezonuna ait destek ödemelerinin bir an önce yapılması gerektiği vurgulanırken, bundan sonraki dönemlerde desteklerin üretim takvimine uygun şekilde ve değer kaybına uğramadan çiftçiye ulaştırılması çağrısı yapılıyor.
