Eskişehir’de pazar tezgahlarından toplanan yeşil sebze artığı ile büyükbaş hayvan gübreleri, Odunpazarı Belediyesi’nin Solucan Gübresi Üretim Tesisi’nde organik gübreye dönüştürülüyor. Hem atıkların değerlendirilmesini hem de tarımsal üretime katkı sağlamayı amaçlayan tesiste, yaklaşık 10 milyon Kaliforniya solucanı üretim sürecinde görev alıyor.
Odunpazarı Belediyesi tarafından 2017 yılında kurulan tesiste üretimin ilk adımı, pazarlardan toplanan yeşil sebze artığı ile büyükbaş hayvan gübresinin bir araya getirilmesiyle başlıyor. Bu karışım yaklaşık 5 ay boyunca özel alanlarda fermente ediliyor. Ardından solucan yataklarına serilen karışım, solucanlar tarafından işlenerek organik gübreye dönüştürülüyor.
Odunpazarı Belediyesi Veteriner İşleri Müdürü Eren Tayyar, solucan gübresinin tamamen doğal bir ürün olduğunu belirterek, “Solucan gübresinin diğer gübrelerden en önemli farkı doğal ve organik olmasıdır. Ayrıca toprağı hastalıklardan arındırıcı özelliklere sahiptir. Solucan gübresi, büyükbaş hayvan gübresinden elde edilmektedir” ifadelerini kullandı.
“Bu çalışmanın temel çıkış noktalarından biri ise dünyada giderek büyüyen su krizi oldu”
Solucan Gübresi Üretim Tesisi’ndeki süreçten bahseden Tayyar, “Öncelikle solucanlar için mama hazırlanması gerekiyor. Bu mama, büyükbaş hayvan gübresi ile yeşil sebze artıklarından oluşuyor. Gerekli malzemeler pazar yerlerinden toplanan sebze ve meyve atıklarından temin ediliyor. Tesis bünyesinde bulunan fermentasyon çukurlarında büyükbaş hayvan gübresi ile pazar artıkları yaklaşık 5 ay boyunca fermente ediliyor. Daha sonra bu karışımın suyu süzülüyor ve havalandırma ile kurutma süreci başlıyor.
Beş aylık sürecin ardından hazırlanan mamalar, solucan yataklarında bulunan toprağın üzerine seriliyor. Solucanlar bu mamaları tüketerek besleniyor. Beslendikten sonra toprağın altına inerek gübre bırakıyor, ardından tekrar yüzeye çıkıp beslenmeye devam ediyor. Bu döngü yaklaşık 2,5 ila 3 ay boyunca sürüyor. Süreç tamamlandığında, solucan yataklarının alt kısmında biriken gübre özel kesme bıçaklarıyla ayrıştırılıyor. Böylece gübre hasadı gerçekleştiriliyor. Yatakların orta bölümünde ise solucan üretimi devam ediyor. Buradan elde edilen solucanlar yeniden gübre üretim yataklarına aktarılıyor ve üretim döngüsü kesintisiz şekilde sürdürülüyor. Solucan gübresinin en önemli özelliklerinden biri suyu uzun süre tutabilmesidir. Kimyasal madde içermediği için daha organik ve verimli bir yapıya sahiptir. Özellikle sebze ve tarla bitkilerinde olumlu sonuçlar vermektedir. Bu çalışmanın temel çıkış noktalarından biri ise dünyada giderek büyüyen su krizi oldu. Solucan gübresinin yaygınlaştırılmasının ve vatandaşlara tanıtılmasının en önemli nedenlerinden biri su tasarrufu sağlamasıdır. Örneğin, normal gübre kullanılan bir tarlanın 5 kez sulanması gerekiyorsa, solucan gübresi kullanılan bir tarlada 3 veya 4 sulama yeterli olabiliyor. Bir sulamanın ortadan kalkması bile önemli ölçüde su tasarrufu sağlıyor. Solucan gübresi üretiminde Kaliforniya solucanı kullanılıyor. Tesis ilk kurulduğunda yaklaşık 500 bin ile 1 milyon arasında solucan bulunuyordu. Bugün ise solucan sayısı yaklaşık 10 milyona ulaşmış durumda” dedi.
“Farklı lokasyonlarda farklı paket seçenekleriyle satışlar sürdürülecek”
Tesiste üretilen gübrelerin uzun yıllar boyunca belediyenin park ve bahçelerinde kullanıldığını belirten Tayyar, gerekli izin süreçlerinin tamamlanmasının ardından ürünlerin satışına başlandığını söyledi. Tayyar, “Daha önce ürettiğimiz solucan gübrelerini yalnızca belediye birimlerinde kullanıyorduk. Özellikle park ve bahçelerdeki çiçekler ile çim alanlarda değerlendirdiğimiz gübreleri, gerekli yasal izinlerin tamamlanmasının ardından vatandaşlarla da buluşturmaya başladık. Bu kapsamda Hamamyolu'nda bir satış standı açtık. Şu anda solucan gübresini 1 kilogramlık paketler halinde vatandaşlara sunuyoruz. Ürün, katı gübre olarak satışa çıkarıldı. Solucan gübresinin sıvı formu da bulunuyor ancak şu an yalnızca katı gübre için gerekli izinler alındığı için satışlar bu şekilde gerçekleştiriliyor. İlerleyen süreçte farklı noktalarda da satış stantları kurulacak. Ayrıca 5 kilogram ve 25 kilogramlık paket seçenekleri de vatandaşların kullanımına sunulacak. Ürünün satışına yeni başlanmış olması nedeniyle ilk etapta 1 kilogramlık paketler tercih edildi. Önümüzdeki günlerde ise hem farklı lokasyonlarda hem de farklı paket seçenekleriyle satışlar sürdürülecek” diye konuştu.
