Eskişehir Barosu Kadın Hakları Komisyonu Başkanı Funda Güney Kökçınar, Eskisehir.net’te katıldığı 20 Dakika programında 2024’ün son 10 yılın en yüksek kadın cinayeti sayısına ulaştığını belirterek, 2025’te şüpheli kadın ölümlerinin daha da arttığını söyledi. Kökçınar, etkin soruşturma ve risk analizlerinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
ŞÜPHELİ KADIN ÖLÜMÜ ARTTI
Özellikle şüpheli kadın ölümlerinin arttığına dikkat çeken Kökçınar, “2024 yılı son 10 yılın en yüksek kadın cinayeti sayısını gördüğümüz bir sene oldu. 2025 yılı bundan farklı değildi. 2025 yılında farklı olarak şüpheli kadın cinayeti sayısı kadın cinayetlerini durduracağız platformu verilerine göre faili belli olan dosya sayısına göre daha fazla çıktı. Şüpheli cinayetlerin bu kadar yaygınlaşmasının sebebi şu, etkin soruşturma yürütülmediği görülüyor. Failler yıllar sonra bulunuyor ya da daha medyatik dosyalar göz önünde bulunduruluyor. Türkiye büyük bir ülke şiddet her bölgede. Her dosya sosyal medyaya konu olmadığında şehirdeki kadın hakları örgütleri, barolar takip etmediğinde ne yazık ki şüpheli olarak kalıyor. Aile yılı 10 yıla uzatıldı buradaki aile yılı politikalarıyla sözde kadın lehine politikalar üretilmeye çalışılsa da bunca şiddet ve cinayetin ortasında bu politikaların yeterli ve etkin olmadığını düşünüyoruz. Aile politikası denilen şey aslında nüfus politikası. Burada sadece kadın bedeni üzerinden şekillendirilmeye çalışılıyor. Bu şekilde toplumsal bilinçte kadına yönelik şiddete karşı duyarlılık oluşmuyor aksine kadınlar en çok şiddet gördüğü ve öldürüldüğü eve hapsolmaya devam ediyor. Ülkenin daha etkin politika yürütmesi gerekiyor. Toplumsal cinsiyet eşitliğine inan bir nesil yetiştirmek çok önemli ama bu anlamda çok ciddi eksiklikler yaşıyoruz. Ekonomi de kötüleştikçe şiddet artmaya devam ediyor” diye konuştu.
UZAKLAŞTIRMA KARARI SAYISI YÜKSEK
Eskişehir’de şiddetin fazla olduğunu söyleyen Kökçınar, “Uzaklaştırma kararı başvuru sayıları çok fazla. Son yıllarda daha da arttı. 6284’ü her kesime öğretmeye çalışıyoruz. Eskişehir birçok şehre göre daha iyi yaşam standartlarına sahip bir şehir şiddet burada daha azmış gibi bir tablo oluşuyor olabilir ama böyle değil. Özellikle cinsel şiddet çok yaygın. Eskişehir’de genç nüfus fazla olduğu için flört şiddeti de çok yaygın. Şikayet etsem de bir şey değişmeyecek algısı var. Bunu kırmak çok zor. Bunu kırabilmeniz için buna inanmanız gerekiyor bir noktada. Bazı anlar oluyor ki özellikle uzaklaştırma kararlı olan kadınların ölüm haberlerini gördüğümüzde tabii ki inançsızlık oluşuyor. Bu da insanları şikayet etmemeye sürüklememeli. İstisnaların kaideyi bozduğunu düşünmüyorum” dedi.
TAKİP VE RİSK ANALİZİ ÇOK ÖNEMLİ
Eskişehir’de koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulandığını belirten Kökçınar, “Bazı şehirlerde uzaklaştırma kararı verilmiyor bile. Sabah bir halk merkezine gittiğimiz bir kadın polisin vermediğini söyledi. Emniyette işbirliği yapıyoruz yani çok başımıza gelen bir şey değil ama bazı kolluk kuvvetleri ‘eşindir’ diyerek işleme almıyor. Yabancı uyruklu kadınların şikayetlerini dikkate almama çok yaygın en çok bununla uğraşıyoruz. Türkçede bilmediği için kadın ikinci kez mağduriyet yaşıyor. Olay sadece uzaklaştırma vermek değil bunun takibi de çok önemli. Şu an Eskişehir’de uzaklaştırma kararı alan müvekkillerimden biliyorum. Polisin aile içi şiddet bürosu güzel çalışıyor her hafta arıyorlar. Uzaklaştırma kararı ihlal edildiğindeki yaptırım çok önemli. Risk analizleri oluşturulmalı. Örneğin Ayşe Tuba Arslan defalarca uzaklaştırma kararı almıştı. O zaman risk analizleri bu kadar iyi yapılmıyordu. Yapılsaydı belki şu an aramızda olacaktı” ifadelerini kullandı.
ELEKTRONİK KELEPÇE CAYDIRICI
Kökçınar, “Uzaklaştırma kararı önleyici bir kanun yani 6284 cezalandırma kanunu değil aslında şiddeti önleme kanunu. Bu kanunun maddeleri çok iyi. Hatta hakime çok geniş bir takdir yetkisi vermiş. Olayın özeline göre hakim madde bile üretebilir. Mesela evden uzaklaştırıyor fakat kirada oturuluyor faturalar ödenmiyor kanun kapsamında buna karar verebilir. Çok fazla değişik koruma kanunları var. Elektronik kelepçe çok caydırıcı. Kadına cihaz veriliyorlar şiddet failinin bacağına kelepçe takılıyor. Fail kadına yaklaştığı zaman kolluk kuvveti daha hızlı ulaşıyor. Bu tarz koruma kanunlarının daha da yaygınlaştırması gerekiyor bunlarda maliyet gerektiriyor” dedi.
HAK ARAMA BİLİNCİ YÜKSEK
Kadınların hak arama bilincinin son yıllarda arttığını belirten Kökçınar, “Şu an 50-60 yaş kesimi dahi hak arama bilinci çok yüksek. Birçok kadın şiddete maruz kalarak evlilikte kalmaya devam etmiyor. Bunu öğrenmeye başladılar. Kadınlar iş hayatına girmeye başladıktan sonra kadının iş hayatındaki yükü hem ev içindeki emeği çok fazla gelmeye başladı. Kadının kendisinden fazla para kazanmasını sindiremiyorlar gençler arasındaki boşanmalarda bu çok yaygın. Yine bir erkeklik sendromu oluşuyor illaki fiziksel şiddete gerek yok. Eskişehir bu anlamda genç nüfusu çok fazla bilinçli nüfusu daha fazla. Şiddetsiz aile yaratmak artık çok zor” diye konuştu.
ÜCRETSİZ HUKUKİ DESTEK
Eskişehir Barosu bünyesinde faaliyet gösteren Kadın Hakları Merkezi’nin haftanın belirli günlerinde ücretsiz hukuki danışmanlık verdiğini belirten Kökçınar, şu ifadeleri kullandı: “Pazartesi günleri Eskişehir barosu hizmet binasında 13.00 – 17.00 saatleri arasında kadınlara hukuki destek veriyoruz. 4 yıl oldu kuralı. Kadın şiddete maruz kaldığında bildiklerini de unutabiliyor. Avukatın ücretiyse adli yardım ödeneğinden karşılanıyor. Adli yardım bürosu var. Orada dava açmak isteyen ama herhangi bir geliri olmayan vatandaşlar avukat talep edebiliyor. Belediyelere ücretsiz hukuki danışmanlık sağlıyoruz. Belediyeye bu anlamda başvuran kadınlara gönüllü olarak yapıyoruz. Haftalık nöbet listemiz var. Şiddet dosyalarını hem ihbarla hem de medyadan takip ettiğimiz davalara doğrudan katılma talebi sunuyoruz ve sürekli reddediliyor. Gözlemci olarak ya da yetki belgesi alarak dosyanın takibini sürdürüyoruz. Talebimizin reddedilmesi dosyayı takip etmeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Mart ve kasım aylarında belde evlerine eğitime gidiyoruz. Hatta bugün başladık. Haklarına ilişkin eğitim veriyoruz bunu da gönüllülük esasıyla yapıyoruz.”
