Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ekrem Birsen, kentte kayıt dışı ekonominin büyük ölçüde önlendiğini ve esnafın Türkiye geneline göre ekonomik sıkıntıları daha az hissettiğini söyledi. Eskişehir net’te canlı yayınlanan “20 Dakika” programında konuşan Birsen, AVM ve süpermarketlerin yarattığı haksız rekabet konusunda ise hükümete ve yerel yönetimlere çağrıda bulunurken oda seçimlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Eskişehir şanslı bir kent

Eskişehir’de yıllar önce alınan seyyar satış yasağının ve denetimlerin esnafı olumlu yönde etkilediğini söyleyen Birsen, “2025 yılı esnaf açısından çok kötü geçti diyemeyiz. Eskişehir bu konuda şanslı. Beklenen düzeyde olmasa da esnaf ve sanatkar ekmeğini kazanmaya devam ediyor. Eskişehir halkımıza en iyi hizmet vermeye çalışıyor. 2025 yılında 3 bin 895 işletme açılmış veya devir edilmiş, bin 460 kapanış var. Yüzde 56 oranında artış var. Eskişehir gerçekten Türkiye genelinde yaşanan ekonomik krizleri biraz daha az hissediyor. Denetimler kamu kurum ve kuruluşların yaptığı çalışmalar, yeni gelişen bölgelerde iş yeri sayısının çoğalmasıyla Eskişehir esnaf ve sanatkarı bu konuda diğer illere göre şanslı. Bu kararı alan Büyükşehir Belediyesi, Valiliğimiz, Tepebaşı ve Odunpazarı Belediyemiz, Ticaret Odamızla aldığımız kararlar olumlu yönde yansıdı. Kayıt dışı ekonominin tam olmasa da yüzde 90 oranlarında yok edildi. Herkes kayıt altına girdi. Bunun devam edebilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarımızla yapmış olduğumuz işbirliğiyle sürdürmeye devam ediyoruz” diye konuştu.

Endişemiz yıllardır devam ediyor

Birsen, “Yıllardır endişemiz devam ediyor. Sayıları her gün arttıkça endişelerimiz daha da artıyor. Süpermarketlerin alışveriş merkezlerinin esnaf üzerinde olumsuz etkileri var. Haksız rekabet var. ticaret herkese eşit şekilde imkan sağlaması gerekirken maalesef ki AVM’ler süpermarketlerin ellerinde bulundurdukları avantajlar esnaf ve sanatkarın elinde yok. Haksız rekabetin önüne geçilmesi için yıllardır mücadele veriyoruz. Şehir dışına açılması için her türlü tepkimizi ve yapılması gerekenleri hükümetimize ilettik. Bizim hazırladığımız yasa tekliflerimiz rafta kaldı. 2015 yılında perakende sektör yasasında değişiklikler yapıldı fakat yeterli değil. Çünkü AVM’lerin ellerinde çok büyük imkanlar var. Her türlü ticari kurnazlığı yapmaktalar. Örneğin bakkalda satılan 100 gram bisküviyi 80 gram yaparak bakkaldaki fiyatın altında fiyatla satarak haksız rekabet oluşturuyorlar. Bu kandırmacadır. Üretici firmalarında kabahati var. Özel ürün yaparak haksız rekabet yapmak ticari ahlaka yakışmaz. Raf kurnazlığı yapıyorlar rafta başka kasada başka fiyatla karşılaşılıyor bununla ilgili şikayetler de geliyor. Bunların hepsi üst üste gelince esnaf üzerinde olumsuz etkisi çok büyük” dedi.

Esnafa sahip çıkılmalı

“Yerel yönetimlerden yeni açılacak olan AVM’ler için Eskişehir’de 400 metrekarenin üzerinde işletme yapılmaması yönünde teklifimiz vardı” diyen Birsen, “Ruhsatlar verilirken binayı yapan kişilerin kendi talepleri doğrultusunda süpermarketlerin daha fazla kira ödemelerinden kaynaklı avantajları kullanmak istiyorlar. Bu teklifimizde yapılamıyor. Hükümetin ve yerel yönetimin esnaf ve sanatkarımızı acilen koruyucu tedbirler alması gerekir. Bu alınmadıkça her açılacak av süpermarket esnafımızı etkileyecektir. Şehrimiz yoğun bir nüfus artışı yaşamasa da verilere baktığımızda açılan işletme sayısının aşağıda kaldığını görmekteyiz. Şehrin çamurunu tozunu yutmuş, şehrin her şeyine katlanmış devletine her türlü vecibesini yerine getirmiş esnafımıza şehrin aydınlığı, hamisi olan esnafımıza halkında sahip çıkması lazım. Önümüzde bayramda var alışverişlerini esnaftan yapmalarını rica ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Projeye destek veriyoruz

Birsen, “Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce 2026 ile ilgili indirim çağrısıyla ilgili odamızda esnafla birlikte yaptığımız toplantıda sunmuştu. Bizde kendisine her türlü desteği vereceğimizi söyledik. Tüm esnaf ve sanatkarımıza duyurularımızı yaptık. Her ayın 26’sında kendi üretmiş olduğu mal ve hizmetler üzerinden belli oranlarda indirim yaparak projeye destek vermeye devam ediyoruz. İnşallah ticaret hayatın canlanması ve Eskişehir halkının yararlanması için olumlu olur” dedi.

Büyük değişim olmadı

Esnaf odaları seçimlerine ilişkin de açıklamalarda bulunan Birsen, “Seçimlerde seçenden ötürü başta seçilene saygı duyulması gerektiğini herkes bilecek. Çünkü demokrasinin gereği bu. Esnaf ve sanatkarımızın kendisini idare edecek 4 yıl süreyle hizmet edebilecek adayları seçti. Büyük bir değişim yaşanmadı. Yüzde 20’lerde bir değişim oldu. Yeni seçilen arkadaşlarımıza başarılar diliyorum. Bugüne kadar arkadaşlarımız elinden geleni yaptı ama üyenin takdiri bu. Bazılarının değişmesi gerektiğini düşündü” diye konuştu.

Birliği belirli bir noktaya taşıdık

Birsen, görevde oldukları süre boyunca Esnaf Odaları Birliği’nin fiziki ve mali yapısını güçlendirdiklerini de belirterek, “Esnaf ve sanatkar temsilcilerimizin desteğiyle tekrar adaylığımızı daha önceden açıkladık. Esnaf ve sanatkarımız yönetimine talip olan odalarımızın takdiriyle göreve talip olduk. Seçimler hem rekabeti artırır rekabette hizmeti artırır. Bugüne kadar en iyi şekilde hizmet etmiş olduğumuz birlikte bundan sonrada en iyi şekilde hizmet etmeye talibiz. Biz göreve geldiğimizde 25 Aralık 2005’ti. Esnaf odaları birliğimizi 115 metrekare bir daireden bugün bin 500 metrekare kapalı alanda içinde 300 kişilik, 75 kişilik ve 25 kişilik toplantı salonumuzun olduğu bir binaya kavuşturduk. Bunlar tabii yeterli değil. Bundan sonra da en iyi şekilde hizmet edebileceğimiz projelerimiz var, çalışmalara devam ediyoruz. En büyük hedefimiz birliğin sadece kendi aidatlarıyla bir yere gelmesi mümkün değil. Kalıcı gelirlere kavuşturduk devamı da gelecek. En önemli projemiz sığınma evi olacak. Yaşlılık çok zor hem bakımı zor olan yaşlılarımızın bakımını daha iyi sağlayabilmek onları sıcak bir yuvaya kavuşturabilmek için böyle bir projeyi hayata geçirmek istiyoruz. Birliği belirli bir noktaya taşıdık. Şu anda 26 bine yakın esnaf ve sanatkarıyla Eskişehir’in en büyük sivil toplum kuruluşu. Yönetim kurulumuzda 4-5 arkadaşımızın seçimleri kaybetmesiyle yeni bir oluşumla genç bir listeyle göreve talip olduk. Son kez adayım 4 yıl boyunca da bu projelerimizi hayata geçirerek esnaf ve sanatkarımıza vermiş olduğumuz destekleri artırarak bu görevimizi de tamamlar yolumuzu sonlandırırız. Bugüne kadar yaşayamadığımız emeklilik hayatını yaşamış oluruz” ifadelerini kullandı.

Kalıcı gelirlere kavuşturduk

Birsen şu ifadeleri kullandı: “Daha önce Büyükşehir Belediyesi’nden esnaf odaları birliği yönetim kurulu üyesiydim. 1993 yılında EMKO’da almış olduğumuz arsamız vardı. Bu arsanın bir kısmını iş yeri olarak planladık. 14 iş yeri karşılığında müteahhite verdik. Onların kira gelirleri var. Birliğimizin altında bankamatikler var onların kiraları var. Birliğin yanında 83 metrekare bir yer aldık 2 katlı hale getirdik Odunpazarı evi, dolayısıyla oradan gelen kira var. Vilayetin karşısındaki binamızı satmadan yeni binamızı yapmıştık oradan aldığımız kira var. Bunlarla birliğimizi kalıcı gelirlere kavuşturduk. Baktığımızda 34 meslek odamız var ama bunun 20 tanesi geliri giderini karşılayamayacak odalardan oluşuyor. Dolayısıyla finans olarak çok sıkışık günler yaşadık. Bunları atlatabilmek için kalıcı gelirleri hayata geçirdik. Kaynağı olmayan hiçbir şeyi hiçbir şeye kullandırmayız. Birliğimizin seçimi Mayıs’ta olacak. 31 Mart’a kadar 6 meslek odamızın genel kurulu var. Nisan ayında seçilen arkadaşlarımızın listeleri kesinleşecek. Sonra Mayıs ayında seçimi yapacağız. Seçimler çok yorucu geçiyor. Ocak’ta başlıyoruz Eylül’e kadar devam ediyor. 31 Mart’a kadar odalar, 31 Mayıs’a kadar birlikler, Haziran’da federasyonlar, Eylül’de konferederasyon seçimiyle noktalıyoruz. Uzun bir süreç.”

Kaynak: Seren Çatalçam