Eskişehir Kahveciler Odası Başkanı Mehmet Karatay, oda başkanlığına yeniden aday olarak kazandığı seçim sürecini ve yeni dönemde hayata geçirmeyi planladıkları çalışmaları anlattı. Eskişehir.net’te canlı yayınlanan “20 Dakika” programında konuşan Karatay, kahvehane esnafının artan maliyetler nedeniyle ciddi zorluklar yaşadığını söyledi.
Tüm desteği sağlayacağız
2022 yılında da oda başkanlığına aday olduğunu hatırlatan Karatay, o dönemde üç adaylı kongrede 55 oy farkla seçimi kaybettiğini belirterek, “Kaybettiğim gün tekrar aday olacağımı deklare etmiştim. Beni tanımayan birçok esnafımız vardı. Arkadaşlar da bizim aleyhimize propaganda yürüttü. Biz de seçim biter bitmez sahaya inip kendimizi tanıtma fırsatımız oldu ve nihayetinde 2026'da da seçime girdik ve kazandık. Yeni dönemde hedeflerimiz esnafımızın alamadığı hizmetler... Sahada gezerek tespit ettik. Sonrasında hayata geçireceğimiz ilk şey tarifeler konusu. Bizim birçok esnafımız maalesef son çıkarılan tarifeye uyamıyorlar. Biz bununla alakalı mesaj attık üyelerimize. Bayramdan sonra da sahada olup tarife konusunda tüm üyelerimize gerekli desteği sağlayacağız” diye konuştu.
120 bin lira külfet bindi
Esnafın en büyük sıkıntısının artan maliyetler olduğunu vurgulayan Karatay, “SSK, BAĞ-KUR, kira, stopaj. Bu dönemde de esnafa destek olması gereken bir hükümetimiz varken esnafı maalesef artık ‘kapatsın gitsin’ diye bakıyorlar. Yani biz bunu söylerken devlet ricalinden rica ediyoruz. Şu anki tarifeye Ekim ayında geçilmiş. Hala daha 15 lira çay şu anki tarife. 15 lirada çay satan esnafımız %40, %50 yani tamamen tarifeye adapte olamamış esnafımız. Hala daha 10 liraya, askıda 8 liraya çay satan esnafımız var yani. Bu da esnaf arasında ciddi bir rekabet ortamı oluşturuyor. Zaten esnaf zor geçiniyor şu durumda, bir de kendi aralarında rekabet yapıyorlar. Bugünkü şartlarda 15 lira yüksek bir rakam değil zaten. İnsanlar diyor ki ‘su değil mi, sudan ibaret’ ama bu maalesef bir bardak çay sadece sudan ibaret değil yani. Orada bir emek var. Bir de basit usulden esnafımızı çıkardılar şu anda gerçek usule geçtiler. Yıllık 120 bin lira tekrardan bir külfet bindi esnafımızın sırtına. Şimdi basit usulde çay ocaklarımız var, deniliyor ki burada çay ve kahve satabilirsin. Bir çay ocağı düşün, çay ocağına gidiyorsun yaz günü su isteyeceksin diyecek ki ‘su satamıyorum’ bunu biraz daha toparladılar; su ve maden suyu satışına izin verdiler ama meşrubat satışı yok” dedi.
Ruhsatsız yerler var
Karatay, “Küçük Sanayi Sitesi'nde ruhsatsız iş yerleri var. Birçok iş yeri aslında sadece vergiye tabi olmuş, vergi dairesine kaydını yaptırmış; ne esnaf sicile ne de esnaf odalarımıza gelip kaydını yaptırmamış. Çünkü bunları da yaptırsa ruhsat zorunluluğu olacak. Bir şekilde idare edilmiş. Ama biz artık sahada olup bunun tespitini yapıp kayıtlı, ruhsatlı esnafımızın da desteğiyle bunları tespit edip gerekli mercilere ileteceğiz inşallah” diye konuştu.
Kahvehane kültürü azalıyor
Kahvehane kültürünün günden güne azaldığını söyleyen Karatay, “Eski hani derler ya; eski günler yok. Kahvehanelerde de eski müşteri potansiyeli yok. Çünkü çok eski zamanlarda sosyal yaşantı alanları yok derecesindeydi. Gelişen ve büyüyen teknolojiyle ülkemizde bu tür alanlar yerini kafelere bıraktı, eğlence yerlerine bıraktı. O yüzden kahvelerdeki tabii ki eski samimiyet ve eski kültür kalmadı” ifadelerini kullandı.
Taraf tutmuyorum
Karatay şu ifadeleri kullandı: “Seçildiğim günün akşamında şunu söylemiştim: ‘Artık Eskişehir Kahveciler Odası'nda ve Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası'nda hiçbir şey eskisi gibi olmayacak’ hala bu sözümün arkasındayım. Ancak yeni bir oda başkanı olduğum için önce odama hizmet etmek istiyorum. Hemen birlik başkanlığına adaylığım konuşulursa bu tecrübesizlik olur; bir tecrübe edinmem lazım. Aslında tecrübeli oda başkanlarının önünü açmıştık ama cesaretli aday çıkmadığı için yarış Adnan Karamanlı ve mevcut başkan Ekrem Birsen arasında geçecek gibi görünüyor. Biz ikisinin de tarafı değiliz. Çünkü ikisinin de Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Odası'nda birlik ve beraberliği sağlayacağına inanmıyorum. Şu an 34 tane odamız var ve neredeyse yarısı birbiriyle konuşmuyor, aralarında küskünlükler ve dargınlıklar var. Birlik olarak bu kardeşliği sağlamanız lazım ama bunu yapamıyorsunuz.”
Odayı ciddi bir borçla devraldık
Göreve geldiklerinde odanın ciddi bir borç yüküyle karşı karşıya kaldıklarını da açıklayan Karatay, toplam borcun yaklaşık 7 milyon liraya ulaştığını öne sürdü. Karatay, “Biz görevi devraldığımızda odanın borcu 1.957.000 liraydı. Odamıza ait bir şirket var, sırf odanın sermayesiyle kurulmuş bir şirket. Oda bünyesinde ticaret yapılıyor, burada da bir yetkili müdür var. Şirketin de 4.800 lira kadar bir borcu var. 1.957.000 lira gibi bir rakam diyerek basında başlık attılar ama toplamda borcu odanın 7 milyona kadar. Biz bu 7 milyonluk borca itiraz ettik. Bununla alakalı muhasebeci mali müşavir arkadaşlarımız ve vergi denetlemeci arkadaşlarımızın gözetiminde biz bunları tespit ederek mahkemeye başvurduk. Bu arkadaşlar zaten seçim günü yönetimsel ve denetimsel raporlarda ibra olunmadılar. Buna bakanlık da zaten kendisi bir müfettiş gönderecek. Seçimi kaybediyorlar, odaya ait bir şirketin malzemeleri var odada. Odanın girişinde böyle raflarda malzemeler var; çay, şeker işte bilumum kahvehanelerin ihtiyaç malzemelerinin dağıtımı gerçekleştiriliyor. Seçimi kaybettiğinin akşamında bu malzemeleri alıp götürüyorlar odadan bu arkadaşlar. Biz mazbata alındıktan sonra geldik. Orada da sorduğumuzda dedim ki: ‘Bu odanın malzemeleri vardı; misafiriniz geldi çaya atacak şeker yok’ düşünün kaç yıllık bir oda. Bu arkadaşlar maalesef buraları yönetemediklerinden dolayı, bu odanın üzerindeki mal varlıklarını da satarak bu odayı bugün bu duruma getirmişler. Birlik Başkanı Ekrem Bey bu odanın eskiden başkanıydı. Ekrem Bey'e sorduğumuzda: 'Başkanım bu odanın durumu nedir?' dediğimizde, 'Ben bu odayı 2008 yılında bu arkadaşlara teslim ettiğimde, bu odanın 4 tane dairesi, 3 katlı binası, deposunda malzemesi, kasasında o günün parasıyla 7 milyar lira parasıyla teslim etmiştim' diyor. İki tane de araç. Bugün ne lastik ne teker” diye konuştu.
Hukuki süreç başladı
Karatay, “Şimdiki gelen yönetime deniliyor ki: 'Biz burayı batırdık, size bu kadar da borçla teslim ettik; e siz bu parayı hem ödeyin hem de alamadığımız maaşları bize ödeyin' diye odayı icraya vermişler, bakın bugün geldi. Mevcut başkan Zeki Çoban, odayı 754 bin lira gibi bir rakamla 'alacağım var' diye, icraya vermiş. İnsan utanır, ben bu kadar bu adamlara külfet bırakmışım, borç bırakmışım diye. Ünal Bey de bize hakaret davası açmış, böyle 'ben hırsızlık yapmadım' diye. Biz gelmeden oradaki malzemeleri almışlar, toplamışlar odanın, şirketin arabasıyla, arkadaşların kooperatifi var, o kooperatife götürmüşler. Oranın deposuna o malzemeleri bırakmışlar, sonrasında da hemen ertesi gün satışına başlamışlar. Bunların hepsi tespitli, tutanaklı. Tam takır kuru bakır bir yere gelmişiz. Alacaklı var mı bilmiyoruz, alacağımız var mı onu da bilmiyoruz. Ama bize yüklü bir miktarda borç bırakmışlar. Hukuki süreç başladı. Kanun yönünde hepsi tek tek hesap verecek” ifadelerini kullandı.
