Standart prosedürlerde talep edilen hizmet süresi veya prim kriterleri, malullük hallerinde tamamen farklılaşıyor. Bireyler, bedensel deformasyonların haricinde mental sıkıntılar sebebiyle de erkenden maaşa bağlanma şansına sahip olabiliyor. Oldukça genç yaşta bulunsalar dahi, sisteme entegre edilen bu avantajlardan kesintisiz faydalanabiliyorlar.
Kurumun Güncel Verileri
SGK kurumu, her sene erken maaşa bağlanan kişilerin hastalık profillerini yayınlıyor. Raporlara bakıldığında, tümör kökenli vakaların hemen ardında mental problemler yaşayanların konumlandığı netleşiyor. Bu hususta görüş bildiren SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, psikiyatrik hastalıklar listesinin bir hayli geniş tutulduğunu belirtiyor.
Uzman isim, süreçlerin nasıl işlediğini anlatırken vatandaşları bilgilendirmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Hastalık Sonrası Opsiyonlar
SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, teşhis edilen klinik problemin sigorta kaydından sonraki bir tarihte nüksetmesi halinde bireylere çifte seçenek sunulduğunu söylüyor. Uzman, işleyişi şu doğrudan ifadelerle aktarıyor:
“Malulen Emeklilik Şartı: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olmaktır.
Engelli Emeklilik Şartı: %40 oranında kayıp yaşayanlar da bu yoldan emekli olabilir.
Prim ve Süre: Malulen emeklilik için 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim yeterlidir. Ağır derecede malul yani başkasının bakımına muhtaç olanlar için 10 yıl sigortalılık süresi de aranmamaktadır.
Engelli emekliliğinde ise sigortalılık başlangıcı ve engellilik derecesine göre 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün primden başlayarak 18 yıllık sigortalılık süresi ve 4680 gün prime kadar değişen şartlar söz konusudur”
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU PSİKİYATRİK HASTALIKLAR VE ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI KRİTERLERİ
1. Zekaya ilişkin olanlar Kaybına Neden Olan Durumlar
IQ 50 ve altı; Öz bakımını kendi kendine yapamama (beslenme, tuvalet ve banyo vb.)
veya tek başına sokağa çıkamama veya evde tek başına kalamama
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
IQ 51 -69; İşlevselliğin kavramsal pratik ve sosyal alanlarında ileri düzeyde kayba neden olduğu gösterilmiş olmalıdır.
2. Şizofreni ve alt tipleri
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren
3. Şizoefektif bozukluk
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren
4. Sanrısal bozukluklar
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren
Atipik veya başka türlü sınıflandıralamayan psikozlar
5. Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen çalışma olanağı vermeyen
Orta Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren
6. Bipolar bozukluk
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedavi le işlevselliği düzelmeyen, progresyon gösteren ve çalışma olanağı vermeyen
Hafif Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedavi le işlevselliği kısmen düzelen
7. Beyin hasarı, beyin işlev bozukluğuna bağlı davranış bozuklukları
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen (organik kişilik ve davranış bozukluğu, frontal lob sendromu vb.)
Hafif Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen ve tedaviye rağmen kısmen çalışma olanağı veren (organik kişilik ve davranış bozukluğu, frontal lob sendromu vb.)
8. Şiddeti ağır ve içgörünün kaybolduğu kronik obsesif kompulsif bozukluk, kronik travma sonrası stres bozukluğu ve komorbiditesi, tedaviye dirençli unipolar depresyon
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Şiddeti ağır ve içgörünün kaybolduğu kronik obsesif kompusif bozukluk, kronik travma sonrası stree bozukluğu ve komorbiditesi, tedaviye dirençli unipolar depresyon (İkİ ayrı prup antidepresenle etkin dozda12 hafta kullanıma, en az bir BDT ya da başka bir psikoterapi yöntemine, en az 12 seans EKT tedavisine, en az bir güçlendirme veya kombine tedaviye rağmen iyileşmediği belgelendirilmiş olmalıdır). Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen.
9. Beyin hasarı, beyin işlev bozukluğu ve bedensel hastalıklara bağlı ruhsal bozukluklar
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen ve çalışma olanağı vermeyen (organik bipolar tiplerini içerir, organik sanrılı bozukluk, demansiyel ve amnestik v.b. tablolar)
10. Yaygın Gelişimsel Bozukluklar
Ağır Düzeyde Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
İşlevselliği ileri düzeyde bozan otizm ve ilişkili bozukluklar
