Rusya'nın iç piyasadaki yakıt arzını güvence altına almak amacıyla dizel ihracatını durdurması, küresel piyasada arzın daralmasına yol açtı. Dünyanın en büyük dizel ihracatçılarından biri olan Rusya'nın aldığı kararın, Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları sonucu rafinerilerde oluşan hasarın da etkisiyle arz sıkıntısını derinleştirdiği belirtiliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM
Orta Doğu'da İran ile ABD arasında yeniden yükselen gerilim de enerji piyasalarını olumsuz etkiliyor. Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik riskleri nedeniyle petrol ve dizel sevkiyatlarında yavaşlama yaşanırken, küresel arz üzerindeki baskı daha da arttı.
AVRUPA'DA DİZEL FİYATLARI YÜKSELDİ
Arz endişelerinin etkisiyle Avrupa'da dizelin ham petrole göre primi varil başına 60,70 dolara kadar yükseldi. Ham petrol fiyatlarında gerileme yaşansa da işlenmiş ürünlerde arzın sınırlı kalması nedeniyle motorin fiyatlarının yüksek seviyelerini koruduğu ifade ediliyor.
UZMANLARDAN ARZ UYARISI
Enerji uzmanları, mevcut üretimin küresel dizel talebini karşılamakta yetersiz kaldığını belirtiyor. Krizin uzaması halinde başta taşımacılık, tarım, sanayi ve lojistik olmak üzere birçok sektörde maliyetlerin artabileceği, bunun da tüketici fiyatlarına yansıyabileceği değerlendiriliyor.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER DAHA FAZLA ETKİLENEBİLİR
Uzmanlara göre Afrika, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya'daki ülkeler daha pahalı alternatif tedarik kaynaklarına ulaşmakta zorlanabilir. Avrupa ve ABD ile aynı ürün için rekabet edilmesi, bu bölgelerde fiyatların daha da yükselmesine neden olabilir.
TÜRKİYE DE ÖNEMLİ ALICILAR ARASINDAYDI
Avrupa'nın Rus enerji ürünlerinden uzaklaşmasının ardından Rus dizelinin önemli alıcıları arasında Türkiye ve Brezilya yer alıyordu. Ancak Rusya'nın deniz yoluyla yaptığı dizel ihracatının son dönemde son yılların en düşük seviyelerine gerilediği belirtiliyor.
RAFİNERİLERDEKİ HASAR KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
Analistler, Ukrayna saldırıları nedeniyle Rus rafineri kapasitesinin önemli bölümünün devre dışı kalmış olabileceğini ve onarım sürecinin uzun sürebileceğini ifade ediyor. Batı yaptırımları nedeniyle yedek parça teminindeki zorlukların da bu süreci uzatabileceği belirtiliyor.
ENFLASYON BASKISI ARTABİLİR
Motorin fiyatlarında yaşanabilecek kalıcı artışın yalnızca akaryakıt maliyetlerini değil, taşımacılık, tarım ve sanayi üzerinden gıda ve tüketim ürünlerinin fiyatlarını da etkileyebileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, dizel arzındaki sıkışmanın küresel enflasyonla mücadelede yeni bir risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
