DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), "İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu"nu yayımladı. Rapor, asgari ücretten vergi sistemine, emekli aylıklarından alım gücüne kadar birçok başlıkta dikkat çeken verilerden oluştu. Araştırmaya göre asgari ücretli, 2005 yılından bu yana yaklaşık 23 Cumhuriyet altını tutarında alım gücü kaybetti.
Asgari ücret milli gelir karşısında geriledi
Rapora göre asgari ücretin kişi başına milli gelire oranı 1974'te yüzde 80,6 iken 2026'da yüzde 45,7'ye geriledi. Net asgari ücret açlık sınırının altında kalırken, yoksulluk sınırının yalnızca dörtte birine karşılık geldi.
Türkiye'de çalışanların yaklaşık yüzde 35'i asgari ücret veya bu ücretin yüzde 5 altında ya da üstünde gelir elde ediyor. Rapor, her 100 çalışandan 15'inin asgari ücretin altında çalıştığını ortaya çıkarmış oldu.
İşçilerin vergi yükü arttı
Rapora göre çalışanların vergi ve kesinti yükü yıl içinde yüzde 21,6'dan yüzde 29,7'ye yükseldi. İşçiler yılın yaklaşık 3 ayını vergi ve kesintileri ödemek için çalışıyor.
Toplanan her 100 TL verginin 64 TL'si dolaylı vergilerden oluştu. İşçilerin vergi gelirleri içindeki payı yüzde 19,6'ya çıkarken, şirketlerden alınan vergilerin payı yüzde 13,1'de kaldı.
Emeklilerin çalışma oranı yüzde 69,5'e çıktı
Rapora göre ortalama emekli aylığının asgari ücrete oranı 2002'de yüzde 122 iken 2025'te yüzde 84'e geriledi. Düşük gelir nedeniyle çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı ise yüzde 69,5'e yükseldi. Başka bir ifadeyle her üç emekliden ikisi geçimini sağlayabilmek için çalışmaya devam ediyor.
Rapor ayrıca toplu iş sözleşmesi kapsamındaki işçilerin aylık brüt kazancının, kapsam dışında çalışanlara göre yüzde 91,9 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
