Anadolu'nun biyolojik servetinin en kıymetli parçalarından sayılan ve küresel ölçekte sadece Türkiye topraklarında filizlenen bir çiçek türü, uzun bir aradan sonra tekrar görüldü. Malatya’nın Yeşilyurt ilçesinde, deniz seviyesinden takriben 1400 metre rakımlı bölgelerde yaşam alanı bulan bu nadide canlı, doğaseverler arasında büyük bir heyecan yarattı. Bilimsel literatürde “Iris Peshmeniana” ismiyle tanımlanan bu bitki, yeryüzünün en nadir flora örnekleri arasında gösteriliyor.
Koruma Altındaki Miras
Bahsi geçen bitki, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi dahilinde 2016 yılında özel muhafaza altına alınmıştı. Mevcut durumda soyu tükenme tehdidiyle burun buruna olan ve kritik tehlike altındaki türler sınıfında bulunan Peşmen Navruzu, her sene kısıtlı bir süreliğine çiçek açıyor. Bölgesel ekosistemin en hassas ögelerinden biri kabul edilen bu varlık, bilim insanlarınca titizlikle takip ediliyor.
Şans Eseri Keşif
Bu benzersiz canlıyı doğal ortamında fotoğraflamayı başaran Hüseyin Gülfırat, bitkiyle tamamen tesadüf eseri karşılaştığını ifade etti. Gülfırat’ın dijital ortama aktardığı bu kareler, yöredeki biyolojik zenginliğin hala canlılığını koruduğunu ispatlarken, otoriteler bu endemik hazinenin geleceğe taşınması noktasında halkın duyarlı olması gerektiğini hatırlatıyor. Bitkinin doğal habitatının bozulmaması, bu özgün türün varlığını sürdürebilmesi için temel bir gereksinim olarak vurgulanıyor.
Dudak Uçuklatan Ceza
Resmi makamlar, bu kıymetli bitkiye rastlayan kişileri herhangi bir fiziki müdahalede bulunmamaları yönünde kati bir dille ikaz ediyor. Mevzuattaki ağır yaptırımlar çerçevesinde, bu özel türü koparmanın cezası, 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 20. maddesi kapsamında tam 699 bin 245 TL’ye kadar çıkıyor. Sadece Malatya’da hayat bulan bu yegane varlığın muhafaza edilmesi, biyolojik çeşitliliğin dengesi açısından hayati bir mecburiyet teşkil ediyor. Kanunlarla zırhlanan bu endemik tür, doğal mirasın sönmeyen bir ışığı olarak korunmaya devam ediliyor.
