Orta Doğu’daki çalkantılar sebebiyle fırlayan petrol değerlerine karşılık olarak 4 Mart gününden itibaren tekrardan hayata geçirilen eşelmobil sistemi, yakıt zamlarını başarıyla dizginledi. Toplamda bir aylık süreçte hesaplanan 43 milyar liralık devasa masraf tırmanışının ÖTV gelirlerinden karşılanmasıyla beraber, motorin için litrede 17 lira, benzin grubunda ise 12 liraya varan ekstra rakam pompaya eklenmeyip bizzat devlet mekanizması eliyle sübvanse edildi.
Çarpıcı Tasarruf Rakamları
Gerçekleştirilen hesaplamalar ışığında eşel mobil sistemi sayesinde yakıt meblağlarında çok ciddi bir destek sağlandığı görüldü. Mart ayındaki sert küresel ivmelenmenin getirdiği baskı, bahsi geçen uygulamayla eritildi. Özellikle Mart döneminin ikinci etabında baskı şiddetlendi. Tarihler 20 Mart'ı gösterdiğinde 5 lirayı, 24 Mart'ı işaret ettiğinde ise 6,5 lirayı bulan olası zam oranları ÖTV havuzundan mahsup edildi. Veriler incelendiğinde 50 litrelik standart bir deponun maliyeti üzerinden motorinli taşıtlarda dolum başına 830 liralık ekstra yük engellendi. Benzinli vasıtalarda da her depoda tahmini 500 liralık bedel kamu tarafından ödendi.
Günlük Tüketimdeki Büyük Tablo
Ülke sınırlarındaki günlük kullanım kayıtları uygulamanın devasa mali boyutunu yansıtmaktadır. Her gün kaydedilen 80 milyon litre mazot harcaması baz alındığında, tek başına motorinde günlük 1,3 milyar liralık külfetin vatandaş namına absorbe edildiği belirlendi. Benzin cephesinde sağlanan koruma ise günlük 187 milyon lira noktasına geldi. Sadece Mart ayı bütünüyle değerlendirildiğinde, bu ürünler bazında 43 milyar liralık muazzam maliyet yükselişinin devlet bütçesiyle sübvanse edildiği kaydedilmektedir.
Pompa Etiketleri Nasıl Şekillendi
Devredeki mekanizmanın prensipleri gereğince, oluşan maliyet sıçramalarının yüzde 75'ine tekabül eden bölümü doğrudan ÖTV'den silinebiliyor. Güncel olarak 4 Nisan verileriyle pompa etiketleri motorinde 77 lira, benzinde ise 62-63 lira sınırlarında kalmıştır. Eğer devletin vergiden vazgeçerek karşıladığı söz konusu ayrımlar tabelalara direkt aktarılsaydı, mazotun litre bedelinin 94 liraya, benzinin litre fiyatının ise 73 liraya ulaşacağı net olarak hesaplanmıştır.
