Balık kızartmak isteyenlerin en büyük endişelerinden biri, pişirme sonrasında evin farklı noktalarına yayılan ve uzun süre çıkmayan koku oluyor. Özellikle hamsi gibi balıkların pişirilmesi sırasında oluşan kokuyu azaltmak için uygulanabilecek bazı pratik yöntemler bulunuyor. Doğru balığı seçmekten mutfağı havalandırmaya, pişirme sonrasında temizlik yapmaktan doğal kokularla ortamı ferahlatmaya kadar alınacak önlemler, balık kokusunun evin geneline yayılmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Evde balık kokusunu azaltmak için 10 pratik öneri
1. Balık alırken tazeliğine dikkat edin
Balık kokusunun oluşmasında trimetilamin adı verilen bileşik etkili oluyor. Balık avlandıktan sonra bakteri ve enzimlerin etkisiyle ortaya çıkan bu bileşik, belirgin kokunun oluşmasına neden oluyor. Bu nedenle kızartma öncesinde mümkün olduğunca taze balık tercih etmek önem taşıyor.
Balık seçerken gözlerinin parlak ve dolgun, solungaçlarının kırmızı olmasına dikkat edilebilir. Ayrıca etine hafifçe bastırıldığında eski hâline dönen balıklar tazelik açısından tercih edilebilir.
2. Kızartmadan önce limon veya süt kullanın
Balığın üzerindeki kokuyu hafifletmek için pişirmeden önce limon suyu kullanılabilir. Limon ve sirke gibi asitli ürünler, balık kokusuna neden olan bileşiklerin etkisini azaltmaya yardımcı oluyor.
Bir diğer yöntem ise balığı yaklaşık 20 dakika süt içerisinde bekletmek. Sütte bulunan kazein proteini, kokulu bileşiklerin bağlanmasına yardımcı olabiliyor. Ancak bitkisel sütlerde kazein bulunmadığından aynı etkinin görülmesi beklenmiyor. Hamsi kızartmadan önce balıkları una bulamadan iyice kurulamak da önemli.
3. Mutfak kapılarını kapatıp pencereyi açın
Balık kızartmaya başlamadan önce mutfak kapısını ve diğer odalara açılan kapıları kapatmak, kokunun evin geneline yayılmasını sınırlandırabilir. Mutfak penceresini aralamak ise oluşan kokunun dışarı çıkmasını kolaylaştırır.
Özellikle yatak odası ve kıyafetlerin bulunduğu alanların kapalı tutulması, kokunun kumaşlara sinmesini önlemeye yardımcı olabilir.
4. Aspiratörü kızartma öncesinde çalıştırın
Aspiratörü yalnızca kızartma sırasında değil, tava ısınmadan önce çalıştırmak da önem taşıyor. Pişirme boyunca orta veya yüksek kademede kullanılabilen cihazın, işlem bittikten sonra da 10-20 dakika açık tutulması öneriliyor.
Havayı dışarıya tahliye eden aspiratörler, filtre aracılığıyla havayı yeniden mutfağa veren modellere kıyasla kokuyu uzaklaştırmada daha etkili olabiliyor. Filtrelerin düzenli temizlenmesi de cihazın performansı açısından önem taşıyor.
5. Kızartma yağını fazla ısıtmayın
Yağın dumanlanma noktasına ulaşması, mutfakta ağır kokuların oluşmasına neden olabiliyor. Bu nedenle balık kızartırken yağın aşırı ısınmamasına dikkat edilmeli.
Karadeniz hamsisi üzerine yapılan bir çalışmada kızartma işlemi 164-180 derece aralığında gerçekleştirilmiş. Evde de bu sıcaklık aralığı tercih edilebiliyor. Termometre bulunmadığında yağa bir tutam un atılarak sıcaklık kontrol edilebilir. Un hemen cızırdıyorsa yağ kızartma için hazır olabilir.
Ayçiçek yağı gibi dumanlanma noktası yüksek yağların tercih edilmesi ve kızartma yağının tekrar tekrar kullanılmaması da öneriler arasında yer alıyor.
6. Balığı fırında veya airfryer'da pişirin
Balık kokusunu azaltmak isteyenler için alternatif pişirme yöntemleri de bulunuyor. Fırın veya airfryer kullanmak, açık tavada kızartmaya kıyasla kokunun mutfağa yayılmasını sınırlandırabilir.
Hamsiler yağlı kâğıt serilmiş fırın tepsisine dizilerek üzerleri de yağlı kâğıtla kapatılabilir. Airfryer kullanımı da daha az yağla pişirme imkânı sunuyor. Böylece ocakta yağ sıçraması ve sonrasında oluşan temizlik ihtiyacı da azalabiliyor.
7. Kızartma yağına defne yaprağı ekleyin
Balık kızartırken kullanılan geleneksel yöntemlerden biri de tavaya birkaç adet defne yaprağı eklemek. Yağ ısınırken tavaya bırakılan defne yaprakları, ortama farklı bir aroma kazandırarak balık kokusunu bir ölçüde bastırabiliyor.
Ancak bu yöntemin balık kokusunu tamamen ortadan kaldırdığına ilişkin bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Defne yapraklarının yanmadan önce tavadan alınması gerekiyor.
8. Kızartma sonrasında mutfağı hemen temizleyin
Balık kokusu yalnızca havada kalmıyor. Kızartma sırasında çevreye yayılan yağ zerrecikleri ocak, tezgâh ve fayans gibi yüzeylere de yerleşebiliyor. Bu nedenle pişirme işlemi tamamlandıktan sonra mutfak temizliğini ertelememek gerekiyor.
Tava ve çevresindeki yüzeyler temizlenmeli, balık artıkları ağzı bağlı bir poşete konularak evden çıkarılmalı. Kullanılmış kızartma yağı ise soğuduktan sonra uygun bir kapta biriktirilerek atık yağ toplama noktasına teslim edilmeli. Yağın lavaboya dökülmesi borularda tıkanıklığa yol açabiliyor.
9. Tezgâh ve ocak çevresini sirkeli suyla silin
Sirke, balık kokusunu azaltmak için evlerde sık kullanılan malzemeler arasında bulunuyor. Tezgâh, kesme tahtası ve ocak çevresinin sirkeli suyla silinmesi, yüzeylerde kalan kokunun hafiflemesine yardımcı olabilir.
Kızartma sırasında küçük bir tencerede birkaç kaşık sirke eklenmiş su kaynatmak da tercih edilen yöntemlerden biri. Ancak bu uygulamanın havadaki balık kokusunu giderme etkisinin sınırlı olabileceği belirtiliyor.
10. Tarçın, karanfil ve limon kabuğu kaynatın
Balık kızartma işlemi tamamlandıktan sonra mutfağın daha hoş kokması için tarçın, karanfil ve limon kabuğundan yararlanılabilir. Bir tencere suya birkaç çubuk tarçın, karanfil ve limon kabuğu eklenerek kısık ateşte kaynatılabilir.
Bu karışım balık kokusunu ortadan kaldırmasa da ortamda daha hoş bir aroma oluşmasını sağlayabilir. Uygulama sırasında suyun tamamen bitmemesine ve tencerenin ocakta kontrolsüz bırakılmamasına dikkat edilmeli.





