1928 yılında Bulgaristan'ın Montana kentine bağlı Lom kasabasında dünyaya gelen İsmail Alkılıçgil, 15 yaşındayken ailesiyle birlikte Eskişehir'e göç etti. Vatani görevini yaptığı 1948 yılında fotoğrafçılığı öğrenen Alkılıçgil, terhis olmasının ardından Hoşnudiye Mahallesi'ndeki bir fotoğrafçıda çırak olarak çalışmaya başladı. Bir süre sonra iş yerini devralan Alkılıçgil, fotoğrafçılığın yanı sıra gazeteciliğe de yöneldi.
2003 yılında hayatını kaybedene kadar ulusal ve yerel basın kuruluşlarında görev yapan Alkılıçgil, 55 yıllık meslek hayatı boyunca Eskişehir'de yaşanan çok sayıda tarihi olayı objektifine yansıttı. Cumhurbaşkanlarından başbakanlara, siyasilerden milli sporculara kadar çok sayıda ismi fotoğraflayan Alkılıçgil'in arşivinde Turgut Özal, Süleyman Demirel, Adnan Menderes, Tansu Çiller, Erdal İnönü, Kenan Evren ve Naim Süleymanoğlu gibi isimlerin Eskişehir'de çekilmiş kareleri de bulunuyor.
Alkılıçgil'in geride bıraktığı binlerce fotoğraf, yaklaşık 8 bin negatif film ve gazete sayfasından oluşan arşive ise 2003 yılındaki vefatının ardından oğlu Varol Alkılıçgil sahip çıktı.
“Eskişehirspor'un birçok karesi başka kimsede yok”
Babasının özellikle Eskişehirspor'a ilişkin çok geniş bir arşiv oluşturduğunu belirten Varol Alkılıçgil, “Eskişehirspor'un birçok karesi başka kimsede yok. Babam yıllarca bu arşivi sakladı. Vefatının ardından ben devraldım. Babam fotoğrafa ve fotoğrafçılığa çok meraklı bir kişiymiş. Bazen düşünüyorum; o yıllarda, ortaokulda ya da lisede o fotoğraf makinesini nereden buldu, fotoğrafları nasıl çekti, nerede yaptırdı? 1947-1948 yıllarından bahsediyoruz. O günden bugüne babama ait çok sayıda fotoğraf var. Onun çektiği kareler ise milyonlarla ifade edilebilir. Sadece spor değil, düğünler, nişanlar ve özel günlerde de fotoğraf çekmiş” dedi.
Eskişehirspor tarihinin simge karelerinde onun imzası var
İsmail Alkılıçgil’in arşivinde Eskişehirspor tarihinin önemli anlarına ait çok sayıda fotoğraf da yer alıyor. Eskişehirspor’un ilk kez sahaya çıktığı gün çekilen karelerden Avrupa kupalarında oynadığı maçlara, kazanılan kupalardan takım fotoğraflarına ve tribünlerdeki taraftar görüntülerine kadar yıllar içinde hafızalara kazınan birçok fotoğraf Alkılıçgil’in objektifinden çıktı. Babasından kalan arşivi koruyan Varol Alkılıçgil ise bu fotoğrafların yalnızca kendilerine değil, çekildikleri döneme ait hikayeleri de 23 yıldır yaşatıyor. Alkılıçgil, “Eskişehirspor’un ilk sahaya çıktığı günden Avrupa’da oynadığı maçlara, kazandığı kupalardan tribünlerdeki taraftara kadar bugün dönüp baktığımızda hafızalarda kalan birçok fotoğrafı babam çekmiş. Bazı kareler artık Eskişehirspor’la özdeşleşmiş durumda. Ben de yıllardır sadece fotoğrafları değil, hangi maçta, hangi şartlarda ve nasıl çekildiklerinin hikâyelerini de korumaya çalışıyorum” dedi.
“Ömrünün büyük bölümü futbol sahalarında geçti”
Eskişehirspor'un 1965 yılındaki kuruluşundan itibaren babasının takımı yakından takip ettiğini anlatan Alkılıçgil, şöyle konuştu:
“Babam o yıllarda Türkiye genelindeki ulusal gazetelere spor fotoğrafları gönderiyordu. Çok kısa bir süre sonra Hürriyet Gazetesi'nin muhabiri oldu. Ardından Hürriyet Gazetesi Eskişehir'de büro açtı. O yıllarda büyük gazetelerin her şehirde büro açması çok sık rastlanan bir durum değildi. Babamın çok faal ve özverili çalışmasının bunda etkisi olduğunu düşünüyorum. Büro açıldıktan sonra çevre iller ve ilçeler de Eskişehir bölge temsilciliğine bağlandı. Babam için gün 12 saat değil, 24 saatti. Gecenin 1'inde bir olay olsa giderdi. Maçları, antrenmanları takip ederdi. Ömrünün büyük bölümünü futbol sahalarında geçirdi diyebilirim.”
Adnan Menderes'ten Turgut Özal'a orijinal negatifler arşivde
İsmail Alkılıçgil denildiğinde Eskişehirspor'un akla geldiğini ancak arşivin yalnızca spor fotoğraflarından oluşmadığını vurgulayan Varol Alkılıçgil, babasının dönemin önemli olaylarını da takip ettiğini söyledi.
Alkılıçgil, “İsmail Alkılıçgil denildiğinde hemen Eskişehirspor akla geliyor ancak babamın o yıllarda çektiği çok farklı fotoğraflar var. Gazeteci olduğunuzda bütün alanlara bakarsınız. Babam da öyleydi. Kazalar, cinayetler, Eskişehir'i ziyaret eden önemli devlet adamları... Adnan Menderes, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Kenan Evren gibi isimlerin Eskişehir ziyaretlerinde çekilmiş negatif filmleri benim elimde. Fotoğraftan bahsetmiyorum, orijinal negatif filmlerden bahsediyorum. Bunların başka bir yerde olmadığını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
Babasının fotoğrafçılıktan gelen güçlü bir arşiv alışkanlığı bulunduğunu dile getiren Alkılıçgil, yıllarca çekilen hiçbir karenin gelişigüzel şekilde atılmadığını ve bu sayede bugün geniş bir görsel hafızanın ortaya çıktığını belirtti.
“Benden sonra bunlara sahip çıkacak kimse yok”
23 yıldır babasından kalan arşivi koruyan Varol Alkılıçgil, arşivin geleceği konusunda endişeli olduğunu ifade etti.
Elindeki tarihi fotoğraf ve negatiflerin bir müzede korunarak gelecek nesillere aktarılmasını istediğini belirten Alkılıçgil, sözlerini şöyle tamamladı:
“Vefatımın ardından bunlara sahip çıkacak kimse yok. Benden sonra Eskişehir tarihinin büyük bir kısmı, Türkiye tarihinin ise belli bir bölümü yok olacak. Bu fotoğrafların bir müzede sergilenmesini istiyorum. Bugüne kadar hiçbir belediye başkanı veya kulüp başkanı, ‘Varol Bey, bu arşivi bir görelim, değerlendirelim’ demedi. Bu arşiv yok olmasın. Çünkü bunların bir daha elde edilme şansı yok.”
