Milyonlarca adayın gözünü diktiği emeklilik planlarında, sadece prim gün sayısını tamamlamak kafi gelmiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Nergis Şimşek, ilk sigorta girişi 15 Eylül 1998 olan ve primleri eksik kalan EYT'li bireylerin durumunu ve askerlik borçlanmasındaki can alıcı detayları Cumhuriyet gazetesinde paylaştı.
Son Dönem Prim Kuralları ve Statü
Hem SSK hem de Bağ-Kur geçmişi bulunan sigortalıların statüsünün belirlenmesinde 2829 sayılı Kanun'un 8. maddesinin uygulandığını anımsatan Şimşek, son 7 yıllık süreçteki (2520 gün) ödemenin (en az 1260 gün) belirleyici olduğunu vurguladı. Son 3.5 yıl SSK kapsamında olmak şartıyla; yaş aranmayan birinci modelde 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5900 gün gerekirken; 60 yaş sınırındaki ikinci seçenekte 15 yıllık hizmet ve 3600 gün şartı aranıyor. Bağ-Kur kapsamında ise yaş şartı aranmayan seçenekte 9000 gün, 58 yaş sınırında 5400 gün gerekiyor.
Kısmi Emeklilik ve Staj Kartı Sorunu
En erken çözümün SSK kapsamında 3600 günle sağlandığını belirten uzman, şu uyarılarda bulundu: "Son 1260 gün 4/a kapsamında olmak şartıyla, 3600 günden eksik sürelerin bir kısmını 4/b kapsamında isteğe bağlı ödeyerek, askerlik borçlanması ve 4/a kapsamında çalışarak tamamlayabilir. Eksik günlerin primini ödeyerek hizmet kazanma şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.” Şimşek, 1990'lı yıllardan beri verilen pembe kartların sayılmamasının kanayan bir yara olduğunu söyledi.
Askerlik Borçlanması ve Kazanç Oranı
Başlangıçtan önce yapılan 1 yıl 6 aylık (540 gün) askeriye hizmeti borçlanıldığında, sigorta miladı geriye çekilerek 15 Mart 1997 olarak güncelleniyor. Bu sayede gün sayısı 5900'den 5825 güne iniyor. Borçlanılan süreler 1997-1998 yıllarına mal ediliyor. 2026 senesinde borçlanma talebinde oran 9 iken, geçmişte çok daha düşüktü. Yüksek tavan ödemenin aylığı yükseltmeyeceğini aktaran uzman, gerekçesini şöyle deklare etti: "Sigortalı bugün askerlik borçlanmasını tavan kazanç üzerinden yapsa bile, aylık hesaplama işlemlerinde, borçlanılan süreler 1997 yılına mal edilirken en fazla o yıldaki asgari günlük kazancın 1.717 katı, 1998 yılında ise 1.643 katı kadar kazanç hesabı yapılarak dikkate alınacaktır. Dolayısıyla yüksek borçlanma bedeli ödeyerek daha düşük aylık bağlanmasına neden olacaktır. Onun için babanızın askerlik borçlanmasını asgari günlük kazancın 1.6 katı üzerinden yapması daha az prim ödeyerek daha yüksek aylık bağlanmasına imkân verecektir.”
