Geleneksel sürüş pratiklerinin sembolü sayılan düz vitesli vasıtalar, teknolojik evrimin gölgesinde kalarak piyasadan silinme eşiğine geldi. İşte tüm detaylar...
Şanzıman Pazarında Keskin Gerileme
CarGurus vasıtasıyla yürütülen İngiltere merkezli araştırma, mekanik vites sistemlerindeki düşüşü somut verilerle ispatlıyor. Son 10 yılda manuel vites seçeneği sunan model sayısı %66 oranında azalırken, 2026 itibarıyla 8 dev üretici belirli istisnalar dışında zikredilen tercihe veda etti. İncelenen en popüler 30 üreticinin sunduğu toplam 292 modelden sadece 67'sinde manuel şanzıman seçeneği mevcut. İlgili veri, yeni vasıta piyasasındaki modellerin %23'ünden daha azının üç pedallı sürüş deneyimi sağladığı manasına geliyor. 2016 yılında pazarda 197 manuel model bulunurken, anılan rakam 2025'te 82'ye, 2026'da ise 67'ye kadar gerileyerek sert bir azalış gösterdi. Karşıt olarak, sadece otomatik vitesle satılan model sayısı 225'e yükselmiş durumda.
Üretim Bantlarından Kalkan Debriyajlar
Fiat ve Honda gibi devlerin de dahil olduğu pek çok küresel aktör, artık üretim hatlarında otomatik vitese öncelik tanıyor. Tesla bünyesindeki taşıtlar zaten doğuştan elektrikli olduğu için geleneksel bir vites kutusuna veya debriyaja hiç ihtiyaç duymadı. Artık neredeyse tüm yeni tasarımları otomatik vitesli olan markalar şunlardır: Fiat (Yeni modellerde büyük ölçüde manuel vites kaldırıldı, ancak bazı pazarlarda hala sunuluyor), Honda, Land Rover, Lexus, Mercedes-Benz, MINI, Tesla ve Volvo. Uzmanlara göre elektrifikasyon ve hibritleşme süreçleri manuel vitesin sonunu hızlandırmakta. İçten yanmalı motorlu araçların satışına getirilmesi planlanan yasaklarla birlikte, manuel vitesli otomobillerin 2030 yılına kadar yeni araç pazarından tamamen silinebileceği öngörülüyor. SUV segmentine yönelen yoğun alaka, mezkur akışı tetikleyen diğer faktörler arasında yer alıyor.
Türkiye Pazarında Otomatik Hakimiyeti
Yerel sahaya dair tabloyu Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) resmi basın bülteni net bir şekilde ortaya koyuyor. 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde Türkiye'de satılan yeni otomobillerin %94.6'sını otomatik şanzımanlı araçlar oluşturdu. Anılan zaman diliminde 887.442 adet otomatik şanzımanlı otomobil satılırken, manuel şanzımanlı otomobil satışları 50.735 adet ile %5.4 payda kaldı. Daralan hacme rağmen 2026 itibarıyla hala manuel seçenek sunan dikkat çekici modeller şunlardır: Audi: A1, A3, Q2; BMW: M2; Citroen: Berlingo, C3, C3 Aircross; CUPRA: Formentor, Leon; Dacia: Duster, Jogger, Sandero Stepway, Sandero, Bigster; Ford: Puma, Kuga, Tourneo Custom, Tourneo Courier, Mustang, Ranger; Hyundai: Bayon, i10, i20, Kona, Tucson; Jeep: Avenger; Kia: K4, Picanto, Sportage, Stonic, XCeed; Mazda: CX-30, CX-5, MAZDA3, MX-5; MG: MG3, HS, ZS; Nissan: Juke, Qashqai; Peugeot: 2008, 208; Porsche: 911; Renault: Clio, Captur; SEAT: Arona, Ibiza, Leon, Ateca; Skoda: Fabia, Kamiq, Karoq, Octavia, Scala; Suzuki: S-Cross, Swift, Vitara; Toyota: GR Yaris, Hilux; Vauxhall: Astra, Corsa, Mokka; Volkswagen: Polo, Golf, Taigo, T-Cross, Transporter.
