Türkiye’de kullanılmayan cep telefonlarıyla ilgili önemli bir uygulama devreye giriyor. Elektronik haberleşme sektöründe yapılan düzenlemeler kapsamında atıl durumda kalan cihazlar için yeni bir süreç işliyor. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, uzun süredir aktif olmayan telefonların veri tabanındaki statüsünü güncelliyor. Bir yıl boyunca hiç şebeke sinyali almayan telefonların IMEI kayıtları pasife alınacak ve 1 Ocak 2026 itibarıyla söz konusu cihazlar iletişime kapatıldı. Vatandaşların ellerindeki eski veya yedek telefonlarını kaybetmemek adına harekete geçmesi gerekiyor. Düzenlemeden yaklaşık 3 milyon telefonun etkilenebileceği belirtiliyor.
Pasife Alınma Süreci ve Son Tarih
Mevzuata göre, 12 ay boyunca hiçbir mobil şebekeyle bağlantı kurmayan cep telefonları “kullanılmayan cihaz” olarak kabul ediliyor. Yasal düzenleme, güvenlik risklerini minimize etmeyi ve klonlama gibi yasa dışı işlemlerin önüne geçmeyi hedefliyor. Belirlenen süre zarfında sinyal vermeyen telefonların IMEI numaraları Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun aktif veri tabanından çıkarılarak pasif listeye alınıyor. Söz konusu kapsamda, 31 Aralık 2025’e kadar sinyal almayan cihazların 2026 başı itibarıyla arama yapamayacağı ve mobil internete bağlanamayacağı ifade ediliyor. Telefonlar fiziksel olarak çalışsa bile şebeke erişimleri kapalı olacak. Kapanan telefonların tekrar kullanıma açılması ise bürokratik işlemler gerektirecek.
Cihazı Kurtarmak İçin Yapılması Gerekenler
Vatandaşların mağdur olmaması adına uzmanlar basit ama etkili çözüm yolunu gösteriyor. Telefona aktif bir SIM kart takarak şebekeye bağlanmak, yani cihazın baz istasyonundan sinyal almasını sağlamak gerekiyor. Sadece cihazın güç düğmesine basarak açmak yeterli görülmüyor; mutlaka operatör ağına bağlantı yapılması isteniyor. İlgili işlem, cihazın sistemde “kullanımda” olarak görünmesini ve IMEI kaydının pasife düşmemesini sağlıyor. Aksi durumda cihaz, 2026’da kapalı duruma geçecek ve yeniden açtırmak için e-Devlet üzerinden başvuru yapılması gerekecek. Başvuru süreci, telefonun son kullanıcısına ait olduğunu kanıtlamayı gerektirebilir.
Kayıt Ücretlerindeki Yüksek Artış
Yurt dışı kaynaklı telefonlar için de maliyetler katlanarak artıyor. Pasaport kaydı yaptırmak isteyenler için 2026 yılı, ciddi bir fiyat artışını beraberinde getiriyor. Yeniden değerleme oranı kapsamında 2025’te 45.614 TL olan ücret, 2026’da 57.241 TL olarak uygulanacak. Bahsi geçen tutar, 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olacak. Yüksek kayıt ücretleri, telefonlarını yurt dışından getirenler için caydırıcı bir unsur oluşturuyor. Pasife düşen cihazların tekrar aktif edilmesi sürecinde yurt dışı cihaz statüsündeki telefonlar için farklı prosedürler işleyebilir.
Milyonlarca Telefon Risk Altında
Sektör tahminlerine göre, uzun süredir kullanılmadığı için şebekeye bağlanmayan yaklaşık 3 milyon telefon kapanma riskiyle karşı karşıya. Özellikle yedek olarak saklanan veya hatıra değeri olan eski modellerin unutulmaması önem arz ediyor. Uzmanlar, ek işlem ve başvuru süreçleriyle uğraşmamak için kullanıcıların yıl bitmeden cihazlarını şebekeye bağlamaları yönünde uyarıyor. Sinyal alınan her cihaz, sistemde bir yıl daha aktif kalma hakkı kazanıyor. Vatandaşların evlerindeki telefonları kontrol ederek gerekli işlemleri yapması tavsiye ediliyor. Süre dolduktan sonra yapılacak itirazlar zaman alıcı olabiliyor.
